Με τον κλοιό να στενεύει όλο και περισσότερο για τον κλάδο της αργυροχρυσοχοΐας, λόγω και της εκτόξευσης στην τιμή των πολύτιμων μετάλλων, ο κλάδος ασφυκτιά πλέον με το φόρο πολυτελείας που συνεχίζει εδώ και μία δεκαετία να επιβαρύνει το κόσμημα και το ρολόι, χωρίς ουσιαστικό όφελος για το Κράτος, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό στην εγχώρια αγορά αλλά και στο εξωτερικό. Και ενώ είναι και άρρηκτα συνδεδεμένο με την πολιτιστική μας κληρονομιά, τη δεδομένη στιγμή «απειλείται» το κόσμημα και ως τουριστικό προϊόν.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αργυροχρυσοχόων Κοσμηματοπωλών Ωρολογοπωλών (ΠΟΒΑΚΩ), αλλά και κατά τόπους Επιμελητήρια, με αποκορύφωμα την προσπάθεια της ΓΣΕΒΕΕ, με έγγραφά και εμπεριστατωμένες έρευνες έχουν αποταθεί στους αρμόδιους ζητώντας την κατάργηση του συγκεκριμένου φόρου που ουσιαστικά δε φέρει τα έσοδα που είχαν ως στόχο. Την ίδια ώρα απειλεί τον κλάδο, που «πνέει τα λοίσθια», με τους επιχειρηματίες να βρίσκονται σε απόγνωση.
Σε συνέντευξη του στην εκπομπή «ταδε έφη»,με τη δημοσιογράφο Έφη Ντίνη, στο ράδιο ΕΥΡΙΠΟΣ 90fm, ο Πρόεδρος της ΠΟΒΑΚΩ Πέτρος Καλπακίδης, μίλησε για την κατάσταση που επικρατεί στον κλάδο, επισημαίνοντας τις προσπάθειες που γίνονται για κατάργηση του φόρου πολυτελείας.
«Ο φόρος πολυτελείας στα κοσμήματα δε μπορεί να προσδιοριστεί και εννοιολογικά. Από την αρχή της ανθρωπότητας, ο άνθρωπος πρώτα στολίστηκε και μετά ενδύθηκε. Κατά συνέπεια ένα στόλισμα, ένα μπιζού, ένα κόσμημα, δε θεωρείται πολυτέλεια. Ο Έλληνας και το κόσμημα, αποτελούν ένα πολύ ωραίο ταιριαστό ζευγάρι, διότι η Ελληνική αργυροχρυσοχοΐα, και αργυροχοΐα στον τόπο μας μετράει 6.000 χρόνια ιστορία. Συνεπώς, δε νομίζω ότι τηρείται ο εννοιολογικός προσδιορισμός ότι είναι πολυτέλεια» είπε ο κ. Καλπακίδης και συνέχισε:
«Όπως είπατε πολύ σωστά, ο φόρος πολυτελείας εφαρμόστηκε την εποχή των μνημονίων, το 2010 με το Νόμο 3833, που είχε ψηφιστεί το Μάρτιο του 2010, για αντικείμενα αξίας άνω των 1000€. Τότε θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα 1000 ευρώ ήταν για πιο βαριά κοσμήματα, καθώς η τιμή του χρυσού ήταν γύρω στις 25.000 το κιλό. Σήμερα έχει 132.000€, σε 14 καράτια, δηλαδή, ένα κόσμημα κατασκευασμένο από ένα κράμα 14 καρατιών χρυσού, της τάξεως των 2γρμ βάρους, τα κοσμήματα δεν πωλούνται φυσικά με το γραμμάριο, την τέχνη δεν μπορείς να τη βάλεις στο ζύγι.
Μόνο την πρώτη ύλη αν κανείς πάρει, έχεις πιάσει τα 700 ευρώ, με το καλημέρα. Και μιλάμε για απλά κοσμηματάκια. Για ένα ματόχαντρο, για ένα σταυρουδάκι. Για ένα ζευγάρι βέρες. Και ρωτάω, και ρητορικό είναι το ερώτημα, ένα ζευγάρι βέρες για να παντρευτεί ένα ζευγάρι νέων, είναι είδος πολυτελείας; Ένας σταυρός για να τον πάρει ένας νονός να βάλλει ένα παιδάκι στο μαντρί του Θεού, είναι είδος πολυτελείας; Ένα Κωσταντινάτο αποτελεί είδος πολυτέλειας; Φυσικά και δεν αποτελεί. Και όπως σας είπα και προηγουμένως, αν ανατρέξουμε στην ιστορία μας, θα δούμε ότι τα κοσμήματα, ήταν συνυφασμένα με όλες τις εκφάνσεις της Ελληνικής κοινωνίας, σε όλες τις ιστορικές μας περιόδους.
Αυτό δείχνει ότι δεν μπορεί να χαρακτηρίζονται ως είδη πολυτελείας πράγματα που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα μας και επίσης θα πω ότι επιβαρύνονται τα κοσμήματα με φόρο πολυτελείας, αυτόν τον δυσβάσταχτο φόρο και επιβαρύνουν και τους τουρίστες.»
Στη συνέχεια ο κ. Καλπακίδης, ανέφερε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα προστιθέμενης αξίας με το φόρο πολυτελείας 10% στην αγορά ενός κοσμήματος και πως αυτό με την επιπλέον επιβάρυνση του 24% Φ.Π.Α. «Ένα κόσμημα που παράγεται και κοστίζει στην παραγωγή του 1000€, όταν θα το δώσει στο κατάστημα λιανικής πώλησης ο παραγωγός, θα βάλει στο τιμολόγιο 10% φόρο πολυτελείας. Δηλαδή, το 1.000€ θα γίνει 1.100€+ 24% Φ.Π.Α. Και αυτός που στην τελική το πληρώνει όλο αυτό είναι ο καταναλωτής.»
Στο κόσμημα όμως στηρίζεται και ο τουρισμός. «Το τουριστικό κομμάτι μας λέει, ότι έρχονται πληροφορίες και είναι αληθείς αυτές, από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, Χίο, Μυτιλήνη, Ρόδο, και μας λένε ότι έρχονται οι τουρίστες εδώ το καλοκαίρι, διανυκτερεύουν στα νησιά μας, παίρνουν τα ημερόπλοια, που κάνουν εκδρομές στα Παράλια της Μικράς Ασίας, τους διαφημίζουν και τους προτρέπουν να πάρουν κοσμήματα από εκεί διότι δεν έχουν φόρους πολυτελείας, και αυτό αληθεύει, δεν έχουν φόρους, και προτιμούν οι ξένοι τουρίστες, οι οποίοι ενδεχομένως είναι και ανενημέρωτοι ως προς την ποιότητα και ως προς τον τρόπο κατασκευής του κοσμήματος, γιατί τα Ελληνικά κοσμήματα ξεχωρίζουν και για την ποιότητα αλλά και για τα σχέδια, και αυτό δεν είναι φιλαρέσκεια, είναι γεγονός στα Ελληνικά κοσμήματα.
Και έτσι περνούν απέναντι, ψωνίζουν από εκεί τα κοσμήματα, τα οποία να σημειώσουμε ότι είναι προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, που θα έπρεπε να μείνουν τα χρήματα των τουριστών εδώ στην Ελλάδα, και δυστυχώς αυτά τα καρπώνονται οι γείτονές μας. Αντιλαμβάνεστε τον ανταγωνισμό και ότι πρόκειται για αντιεθνικό φόρο.
Σημαντικό όμως είναι να δούμε τι γίνεται και με τις εισαγωγές κοσμημάτων στην Ελλάδα, από Χώρες του εξωτερικού. Για την αγορά ενός ρολογιού επώνυμου οίκου, η εισαγωγή γίνεται χωρίς ο εισαγωγέας να πληρώσει φόρο πολυτελείας, τον οποίο όμως προσθέτει δραστηριοποιούμενος στην Ελλάδα, στην πώληση του προϊόντος στην Χώρα μας.
«Σε ένα ρολόι επώνυμο μεν, χωρίς πολύτιμα μέταλλά που μπορεί να στοιχίζει και 15.000€ και 20.000 ευρώ, δεν πληρώνουμε φόρο. Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο φόρος πολυτελείας μπαίνει σε αντικείμενα που έχουν πολύτιμα μέταλλα όπως ο χρυσός, ο άργυρος (ασήμι), πλατίνα και παλάδι ή είναι επιχρυσωμένα. Αλλά όπως είπατε, ένα αντικείμενο είτε ρολόι είτε κόσμημα, το οποίο είναι μίας φίρμας και μπορεί να στοιχίζει και 4.000€. Εκεί δε μπαίνει φόρος πολυτελείας.
Αλλά ξέρετε κα Ντίνη, με αυτή τη λογική αν πάμε, όλοι μας στη ζωή μας και γύρω μας, και ένα καλό γραφείο που έχουμε θεωρείται πολυτέλεια. Το Ελληνικό κόσμημα είναι Πρεσβευτής της Ελληνικής Κουλτούρας και του Ελληνικού Πολιτισμού.»
Μετά και τα παραπάνω αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν είναι μόνο ο πρόσθετος φόρος πολυτελείας που επιβαρύνει τον κλάδο της αργυροχρυσοχοΐας και του ρολογιού, είναι και το γεγονός ότι το κόσμημα δεν προστατεύτηκε μέχρι και σήμερα ούτε ως στοιχείο πολιτισμού. Παράλληλα δεν «θωρακίστηκαν» ούτε τα εργαστήρια αργυροχρυσοχοΐας. Σχετικά με την τύχη των τεχνιτών του κοσμήματος ο κ. Καλπίδης είπε:
«Ακόμα περνάμε περιόδους κρίσεων. Δεν έχει περάσει η κρίση ακόμα, από το 2010. Είχαμε τη δημοσιονομική κρίση, την υγειονομική κρίση, έχουμε την ενεργειακή κρίση τώρα. Δηλαδή, έχουμε τώρα εδώ και 15 χρόνια, συνεχώς έχουμε θέματα λειτουργίας των επιχειρήσεων. Μην ξεχνάμε ότι οι επιχειρήσεις κοσμηματοποιίας δεν είναι τεράστιες επιχειρήσεις. Κατά κύριο λόγο είναι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Και θα έλεγα και οικογενειακές. Δεν είναι μόνο ο φόρος πολυτελείας που δημιουργεί πρόβλημα. Είναι το ενεργειακό κόστος, είναι η αύξηση της πρώτης ύλης όπως είπατε, ασφαλιστικές εισφορές κ.α. Ο χρυσός έχει φτάσει 131.000€ το κιλό όταν πριν από 4 χρόνια, το 2022 είχε 48.000€. Όλα αυτά δυσκολεύουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων παρόλα αυτά οι συνάδελφοι επιστρατεύοντας τη σοφία της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, προσπαθούμε να ανταπεξέλθουμε στις σημερινές δύσκολες καταστάσεις.
Στα αιτήματα μας για βοήθεια που θέλουμε από το Κράτος είναι η κατάργησή αυτού του φόρου πολυτελείας που δεν αποδίδει και τίποτα. Και αυτό έχει αποδειχθεί και από ειδική μελέτη που έχουμε αναθέσει και έχει εκπονήσει το Ινστιτούτο Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ, την έχουμε στείλει στα αρμόδια όργανα, αποδεδειγμένα λέει ότι θα πρέπει να καταργηθεί αυτός ο φόρος. Ο ίδιος φόρος ίσχυε και για τα γουναρικά και καταργήθηκε πριν λίγα χρόνια.»
Αξίζει να σημειωθεί, ότι στο πλευρό της ΠΟΒΑΚΩ για την κατάργηση του φόρου πολυτελείας συντάσσονται εκτός από τη ΓΣΕΒΕΕ, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Πειραιά, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο της Θεσσαλονίκης που έχω την τιμή και το προνόμιο του Α’ Αντιπροέδρου.
Αλλά και πολλά άλλα Επιμελητήρια και της Δωδεκανήσου και ειδικά των περιοχών που έχουν τουριστικό ενδιαφέρον, έχουν υποβάλλει και υπομνήματα, και η Ομοσπονδία, έχουμε ενοχλήσει για να καταργηθεί αυτός ο φόρος.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Υπουργός Οικονομικών ο κ. Πιερρακάκης τιμήθηκε στην εκδήλωση για τα 100 χρόνια του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης το 2025, όπου επίσης του ζητήθηκε να δει το θέμα της κατάργησης του συγκεκριμένου φόρου.
«Εμείς σαν Ομοσπονδία πάντοτε σε όλες μας τις εκφάνσεις, σε όλες μας τις εκδηλώσεις πάντοτε τονίζουμε την κατάργηση του φόρου πολυτελείας. Είναι ένα μνημονιακό κατάλοιπο που θα πρέπει να φύγει από την αγορά. Δημιουργεί προβλήματα και στις εξαγωγές λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού» είπε ο Πρόεδρος επισημαίνοντας και το θεσμικό ρόλο των Επιμελητηρίων που είναι να σύμβουλοι του Κράτους και συμβουλεύουν προς την κατάργηση του φόρου πολυτελείας σε κόσμημα και ρολόι.
Τέλος, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε στη διατήρηση της παράδοσης της κοσμηματοποιίας και πως αυτή μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο ανάπτυξης, εφόσον γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες για την προστασία και την προώθηση του κλάδου.
«Θα πρέπει να γνωρίζει επίσης ο κόσμος ότι από πέρυσι η Γιαννιώτικη Αργυροχοΐα, έχει ενταχθεί στο ευρετήριο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Και ο μήνας Μάιος έχει ανακηρυχθεί ως μήνας της Γιαννιώτικης Αργυροχοΐας. Άρα βλέπουμε ότι η αργυροτεχνία και η αργυροχρυσοχοΐα γενικότερα, είναι ένα πεδίο λαμπρό για τη Χώρα μας. Κατά τόπους έχουμε τεχνοτροπίες έχουμε το Ροδιακό κόσμημα, το Λεσβιακό κόσμημα, το Γιαννιώτικο κόσμημα.
Στην Ελλάδα, έχουμε αστείρευτες πηγές έμπνευσης. Έχουμε εξαιρετικά χέρια, τεχνίτες, που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τους ξένους. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Μας αντιγράφουν και μας μιμούνται. Αυτό το προϊόν με υψηλή προστιθέμενη αξία θα πρέπει να το προστατέψουμε.
Να πω απευθυνόμενος σε όλους τους ακροατές και στον κόσμο ότι για τις αγορές του που σχετίζονται με τα κοσμήματα, να επιλέγουν κοσμήματα Ελλήνων δημιουργών, κατασκευαστών και σχεδιαστών, και επίσης να επιλέγουν τα καταστήματα που είναι μέλη στους κατά τόπους συλλόγους, μέλη της Ομοσπονδίας μας.
Εμείς σαν Ομοσπονδία κάνουμε ότι μπορούμε για να προωθήσουμε το Ελληνικό κόσμημα και μιας και αναφερθήκατε στα Νησιά, έχουμε δημιουργήσει δύο ταινίες μικρού μήκους, μπορεί κάποιος να μπει στη σελίδα της ΠΟΒΑΚΩ και να τα δει. Έχουν παιχτεί και στο Ελευθέριος Βενιζέλος και στα καράβια που πηγαίνουν στα νησιά έτσι ώστε να βλέπει ο τουρίστας το Ελληνικό κόσμημα και να το επιλέγει.»
ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΗ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ