Φωτο: EUROKINISSI/ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΥΤΡΑ

Του Κώστα Ευαγγελούδη

Στο αδιάκοπο, συχνά εξαντλητικό παζάρι που εξελίσσεται στις Βρυξέλλες για τη συγκρότηση του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι περισσότερες προτάσεις μοιάζουν με ανακύκλωση παλιών, φθαρμένων ιδεών.

Ανάμεσα σε διαπραγματεύσεις που προσπαθούν να ισορροπήσουν τις παραδοσιακές επιδοτήσεις της γεωργίας με τις νέες, πιεστικές ανάγκες της άμυνας, η Αθήνα αποφάσισε να ταράξει τα νερά με μια πρόταση που συνδυάζει την υψηλή τεχνολογία με την οικονομική στρατηγική.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπό την ιδιότητα του προέδρου του Eurogroup, παρουσίασε στους υπουργούς της Ένωσης μια ιδέα που πολλοί σπεύδουν να χαρακτηρίσουν πραγματική κίνηση-ματ στη διπλωματική και οικονομική σκακιέρα.

Η πρόταση αυτή ακούει στο όνομα «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» και φιλοδοξεί να μετατρέψει την επόμενη γενιά τηλεπικοινωνιών, το δίκτυο 6G, σε μια ισχυρή, σταθερή πηγή ιδίων πόρων για ολόκληρη τη γηραιά ήπειρο.

Η κεντρική ιδέα βασίζεται σε μια απλή αλλά εξαιρετικά επιδραστική παρατήρηση: οι συχνότητες των τηλεπικοινωνιών αποτελούν έναν σπάνιο, πολύτιμο δημόσιο πόρο, τον οποίο τα κράτη-μέλη δημοπρατούν παραδοσιακά σε εθνικό επίπεδο, κρατώντας τα σχετικά έσοδα αποκλειστικά στα δικά τους ταμεία.

Η ελληνική πρωτοβουλία προτείνει μια ριζική αλλαγή στα μέχρι σήμερα δεδομένα. Εισηγείται μέρος των εσόδων από τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων για τα δίκτυα 6G να κατευθύνεται απευθείας στον κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενισχύοντας παράλληλα τις επενδύσεις στην ίδια την τεχνολογική ανάπτυξη της Ένωσης.

Σε πρώτη φάση, το ποσό που υπολογίζεται ότι μπορεί να συγκεντρωθεί κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αν και η ίδια η πρόταση σπεύδει να διευκρινίσει πως πρόκειται για μια αρχική, ενδεικτική εκτίμηση για τις ανάγκες του σχεδιασμού και όχι για μια οριστική πρόβλεψη –αφήνοντας μάλιστα εκτός τις πιθανές μελλοντικές συνεισφορές από δικαιώματα του 5G– η πολιτική της βαρύτητα είναι τεράστια.

Για να καταλάβει κανείς γιατί η πρόταση αυτή κεντρίζει το ενδιαφέρον των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, πρέπει να αναλογιστεί το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η Ευρώπη.
Ο επόμενος προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-2034 αναμένεται να αγγίξει το αστρονομικό ποσό των δύο τρισεκατομμυρίων ευρώ. Την ίδια στιγμή που οι χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης απαιτούν τη διατήρηση των κονδυλίων για την πολιτική συνοχής και τη γεωργία, η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα επιβάλλει γενναίες αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες αλλά και στη στήριξη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Οι παραδοσιακές εισφορές των κρατών φτάνουν στα όριά τους και η αναζήτηση νέων πόρων έχει μετατραπεί σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πολιτικό ναρκοπέδιο.
Οι υπόλοιπες επιλογές που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στο τραπέζι προκαλούν έντονες τριβές και ατελείωτες διαφωνίες.

Η ιδέα να χρησιμοποιηθούν έσοδα από την πώληση δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα ή να επιβληθούν δασμοί σε εισαγόμενα προϊόντα με υψηλό αποτύπωμα άνθρακα συναντά σθεναρές αντιδράσεις από ισχυρούς βιομηχανικούς κύκλους.
Άλλες προτάσεις, όπως η επιβολή τέλους στα μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα, η μεταφορά φόρων καπνού στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η επιβολή σταθερής εισφοράς στις μεγάλες επιχειρήσεις, ή ακόμα και οι ιδέες για φορολόγηση του υπερβολικού πλούτου, των ψηφιακών υπηρεσιών, του διαδικτυακού τζόγου και των υπεραξιών από κρυπτονομίσματα δημιουργούν περίπλοκα μέτωπα διαφωνιών μεταξύ των 27.

Μέσα σε αυτό το τοπίο των ατέρμονων τριβών, η ελληνική πρόταση για το φάσμα του 6G ξεχωρίζει επειδή δεν μοιάζει με έναν ακόμα φόρο που επιβάλλεται οριζόντια στους πολίτες ή στις επιχειρήσεις.

Αντίθετα, αξιοποιεί ένα μελλοντικό, αναπτυξιακό περιουσιακό στοιχείο και συνδέει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με την τεχνολογική πρωτοπορία. Δημιουργεί έναν μηχανισμό που επιτρέπει στην Ευρώπη να χρηματοδοτήσει το μέλλον της μέσα από την ίδια την τεχνολογική της εξέλιξη, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι η γηραιά ήπειρος μπορεί να σχεδιάσει ενιαία τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές της.

Η χρονική στιγμή της παρουσίασης δεν είναι τυχαία, καθώς η Ιρλανδία καλείται τώρα να αναλάβει το δύσκολο έργο της διερεύνησης.
Θα πρέπει να εξετάσει ποιες από όλες αυτές τις προτάσεις, ή ποιος συνδυασμός τους, μπορούν να εξασφαλίσουν την απαραίτητη ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών εν όψει της πολύ κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του Οκτωβρίου.

Το αν η «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» θα καταφέρει να περάσει από τις συμπληγάδες των εθνικών συμφερόντων μένει να αποδειχθεί στην πράξη.

Ωστόσο, η Αθήνα κατάφερε ήδη κάτι ουσιαστικό. Έπαψε να είναι ένας απλός παρατηρητής των οικονομικών εξελίξεων και πέρασε στην πλευρά των κρατών που διαμορφώνουν την ατζέντα, καταθέτοντας μια πρόταση με φρέσκια λογική, που βλέπει μακριά στο μέλλον και απαντά στα πραγματικά αδιέξοδα της Ευρώπης.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό θα πρέπει να πιστωθεί και προσωπικά στον Κυριάκο Πιερρακάκη, ο οποίος έχει δείξει και άλλες φορές ότι παρουσιάζει πρωτοποριακές προτάσεις και στην εγχώρια οικονομία αλλά και, μέσω της προεδρίας του στο Eurogroup, γενικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr

«Οι συνεχείς αναβαθμίσεις της Ελλάδας είναι αποτέλεσμα της δημοσιονομικής σύνεσης»

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης συμμετείχε μαζί με τον Αντιπρόεδρο (Tánaiste) της ιρλανδικής κυβέρνησης και Υπουργό Οικονομικών Σάιμον Χάρις, στο Συνέδριο για τις Μικρές Επιχειρήσεις και την Επιχειρηματικότητα, που διοργάνωσε το κόμμα Fine Gael στο Δουβλίνο.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις κοινές εμπειρίες της Ελλάδας και της Ιρλανδίας από την οικονομική κρίση, στην ανάγκη επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων, καθώς και στις προκλήσεις που δημιουργούν η ενεργειακή κρίση και η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ακολουθούν τα βασικά σημεία της τοποθέτησης του Υπουργού.

Για την ενεργειακή κρίση και τις πιέσεις στις τιμές:

«Εάν εξετάσουμε τη συνολική εικόνα, από τη μία πλευρά έχουμε τις αυξημένες τιμές της ενέργειας. Αυτό είναι το κυρίαρχο ζήτημα στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από όσα αντιλαμβάνομαι, αποτελεί αναμφίβολα βασική πηγή ανησυχίας και στην Ιρλανδία.

Αυτή ακριβώς είναι η ανησυχία που έχουμε και εμείς για το πετρέλαιο θέρμανσης στα νοικοκυριά, για τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων και για όλα τα συναφή ζητήματα.

Από την άλλη πλευρά, βλέπουμε ότι οι αγορές ομολόγων και οι αποδόσεις τους παρουσιάζουν αυξημένη μεταβλητότητα. Και, περιττό να πω, προερχόμαστε και οι δύο από χώρες για τις οποίες αυτό είχε μια πολύ συγκεκριμένη σημασία το 2009 και το 2010.

Επομένως, η δημοσιονομική και η μακροοικονομική πολιτική καλούνται να υπηρετήσουν παράλληλους στόχους.

Αφενός, πρέπει να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις, τις οικογένειες και τους πολίτες και, αφετέρου, δεν πρέπει να αποσταθεροποιήσουμε τη μακροοικονομία, διότι μάθαμε με τον δύσκολο τρόπο τι σημαίνει μακροοικονομική αποσταθεροποίηση.

Και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να διαχειριστούμε, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων: να στηρίξουμε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη και να σχεδιάσουμε μέτρα που μπορούν να στηρίξουν τις οικογένειες.

Το κάνουμε αυτό στο πλαίσιο των προϋπολογισμών μας. Και οι δύο προσπαθούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση, ακολουθώντας συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πολιτικές, οι οποίες θα πρέπει να διέπονται από μια αρχή: να είναι τα μέτρα στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα στις ανάγκες (targeted, temporary and tailored).

Καμία χώρα στην Ευρώπη δεν εφαρμόζει πλήρως αυτή την αρχή, διότι ορισμένα από τα μέτρα που λαμβάνουμε έχουν πιο πολύ οριζόντιο χαρακτήρα. Ωστόσο, προσπαθούμε να στηρίξουμε τους πολίτες που έχουν ανάγκη.

Και πιστεύω ότι αποτελεί απόδειξη των επιτυχιών της ιρλανδικής και της ελληνικής οικονομίας το γεγονός ότι διαθέτουμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες.

Υπάρχουν αυτή τη στιγμή άλλες χώρες στην Ευρώπη, των οποίων τα δημοσιονομικά ελλείμματα είναι τόσο υψηλά, που δεν μπορούν να προσφέρουν την ίδια στήριξη που εσείς και εγώ, ως Υπουργοί Οικονομικών, σχεδιάζουμε και προσπαθούμε να κατευθύνουμε με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο στους πολίτες που τη χρειάζονται, ιδιαίτερα σε αυτές τις συνθήκες.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω με μια γενικότερη παρατήρηση για την ενέργεια.

Οι αποφάσεις που λαμβάνουμε βραχυπρόθεσμα έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Ποιες ήταν, για παράδειγμα, οι συνέπειες της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970;

Η Γαλλία επέκτεινε την παραγωγική της ικανότητα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Ενισχύθηκαν οι έρευνες για πετρέλαιο στη Βόρεια Θάλασσα. Ιδρύθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Και παράλληλα, αυξήθηκε το ενδιαφέρον για τους σοβιετικούς ενεργειακούς πόρους.

Τέσσερις συνέπειες που αποδείχθηκαν μακροχρόνιες. Διατηρήθηκαν για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Επομένως, όσα κάνουμε σήμερα θα έχουν συνέπειες που θα διαρκέσουν. Και όλοι μας έχουμε πλήρη επίγνωση αυτού του γεγονότος.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μάς επισημαίνει ότι, ασφαλώς, πρέπει να στηρίξουμε τους πολίτες βραχυπρόθεσμα.

Ωστόσο, οι επενδύσεις που θα πραγματοποιήσουμε στον τομέα της ενέργειας, οι οποίες θα μειώσουν με βιώσιμο τρόπο το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και συνολικά το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, είναι πολύ πιο σημαντικές, ακόμη και αν χρειάζονται δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια για να αποδώσουν.

Εφόσον, βεβαίως, είμαστε σε θέση να τις χρηματοδοτήσουμε και να τις υλοποιήσουμε.

Αυτός είναι ο κεντρικός μας στόχος. Σε αυτόν πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι.

Και, παράλληλα, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων, να κάνουμε όλα τα υπόλοιπα.

Και γνωρίζω ότι σε αυτό το ζήτημα, οι απόψεις μας ταυτίζονται πλήρως».

Σχετικά με την αναβάθμιση της Ελλάδας από την Moody’s και την Scope Ratings:

«Μιλώντας για την Ελλάδα, χάσαμε 25 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μας κατά τη διάρκεια της κρίσης, η οποία διήρκεσε δέκα χρόνια. Και αυτό ήταν εξαιρετικά σημαντικό.

Η ανεργία έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο της ιστορίας μας. Η ανάπτυξη κατέρρευσε. Μπορείτε, λοιπόν, να φανταστείτε τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες. Και χθες το βράδυ, εν μέσω της σημερινής γεωπολιτικής συγκυρίας, η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας αναβαθμίστηκε από τη Moody’s και τη Scope.

Για όσους βρίσκονται στην αίθουσα και δεν γνωρίζουν τα στατιστικά μας στοιχεία, το δημόσιο χρέος μας μετά την πανδημία έφτασε στο 208% του ΑΕΠ.

Σήμερα, όμως, καταγράφουμε την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους στον κόσμο. Η πρόβλεψη για φέτος είναι ότι το χρέος θα διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ, από περίπου 210% του ΑΕΠ, ενώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα έχει υποχωρήσει κάτω από το 120%.

Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αναβαθμιζόμαστε διαρκώς. Είναι αποτέλεσμα της δημοσιονομικής σύνεσης που επιδεικνύουμε.

Με μια φράση, αυτό που λέμε στην Ελλάδα, είναι ότι δεν πρόκειται να μεταφέρουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά. Ακριβώς όπως είπατε και εσείς, διότι αυτό έκαναν όλες οι προηγούμενες γενιές.

Και πρόκειται για ένα πολύ ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς τις αγορές.

Ξέρετε, τα συλλογικά τραύματα δημιουργούν διδάγματα για την άσκηση πολιτικής.

Για την Ελλάδα, αυτή η κρίση αποτέλεσε ένα συλλογικό τραύμα. Η απώλεια 25 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ είναι αντίστοιχη με εκείνη της Μεγάλης Ύφεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το μέγεθος της απώλειας ήταν ακριβώς το ίδιο.

Βεβαίως, εμείς το βιώσαμε υπό διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες. Η δομή της ελληνικής οικογένειας διαδραμάτισε διαφορετικό ρόλο στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, αλλά το κόστος ήταν τεράστιο.

Επομένως, δεν σκοπεύουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος.

Όπως λέει και το γνωστό απόφθεγμα: όσοι δεν θυμούνται το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το ξαναζήσουν».

Για την Ιρλανδία, τις κοινές εμπειρίες και την ευρωπαϊκή συνεργασία:

«Πιστεύω ότι υπάρχει και ένας ισχυρός συμβολισμός εδώ, διότι, όπως αναφέρατε, η Ιρλανδία είχε προηγουμένως την προεδρία του Eurogroup μέσω του Πασκάλ (Ντόναχιου). Τώρα, την ασκεί η Ελλάδα μέσω εμού.

Αυτό αποτελεί απόδειξη όσων χρειάστηκε να αντέξουν οι χώρες μας. Και οι δύο βιώσαμε υπαρξιακές κρίσεις».

«Η κριτική που δεχόμαστε στην Ευρώπη είναι ότι τα πράγματα προχωρούν, αλλά δεν προχωρούν αρκετά γρήγορα. Θέλω να το πω αυτό δημόσια: θέλω να αναγνωρίσω την ηγετική σας συμβολή στο ECOFIN.

Πιστεύω ότι αυτό που κάνετε με τη δέσμη μέτρων για την ενοποίηση των αγορών και την εποπτεία (Market Integration and Supervision Package – MISP), επιδιώκοντας την ολοκλήρωσή της μέσω του καθορισμού μιας ιδιαίτερα απαιτητικής πολιτικής προθεσμίας, είναι ο σωστός δρόμος.

Πιστεύω, επίσης, ότι πρέπει να ακολουθήσουμε το παράδειγμά σας και στα υπόλοιπα πεδία αρμοδιότητας και στα υπόλοιπα θέματα της ατζέντας, όπως η Τραπεζική Ένωση. Και θεωρώ ότι αυτό αποτελεί συνολικά απόδειξη της ηγετικής συμβολής της ιρλανδικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή την περίοδο».

«Ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στις προκλήσεις που αυτή δημιουργεί, είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη. Σε όλα τα μέτωπα έχουμε σημειώσει πρόοδο, αλλά με καθυστέρηση. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, παρατηρείται μια αλλαγή δυναμικής.

Πιστεύω ότι αυτή η αλλαγή δυναμικής οφείλεται στη μεταβολή των συνθηκών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει.

Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι η τεχνολογική επιτάχυνση που βιώνουμε, ιδίως στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, μας επηρεάζει όλους. Θεωρώ ότι όλοι όσοι καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι αντιλαμβανόμαστε αυτή την πραγματικότητα.

Θα έλεγα ότι διακρίνω μια ομοιότητα, τουλάχιστον με την Ελλάδα, υπό την εξής έννοια:

Αφού βγήκαμε από την κρίση και χρειάστηκε να αρχίσουμε ξανά να αναπτυσσόμαστε, να μειώνουμε την ανεργία και να δημιουργούμε πλεονάσματα αντί για ελλείμματα, έπρεπε να προχωρήσουμε σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων.

Και μέσα από αυτές τις μεταρρυθμίσεις αποκομίσαμε αυτό που θα περιέγραφα ως το μέρισμα του προφανούς.

Είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Όταν υλοποιείς κάτι αυτονόητο, το οποίο δεν έχεις κάνει για πάρα πολύ καιρό, προκύπτει ένα προφανές αναπτυξιακό μέρισμα, εφόσον διαθέτεις την πολιτική βούληση να το πραγματοποιήσεις.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι υπάρχει εδώ μια αναλογία με την Ευρώπη. Είτε μιλάμε για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, είτε για τις τράπεζες, είτε για την τεχνολογική μας πρωτοπορία ή την τεχνολογική μας στρατηγική, είτε για την Ενεργειακή Ένωση και όλα αυτά τα πεδία, γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε.

Η διάγνωση δεν είναι πλέον το πρόβλημα. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι υλοποίηση.

Αυτό που κάνατε με τη δέσμη MISP αποτελεί παράδειγμα ηγεσίας που δίνει έμφαση στην υλοποίηση. Όλοι μας πρέπει να κάνουμε το ίδιο σε κάθε επιμέρους προτεραιότητα αυτής της μεταρρυθμιστικής ατζέντας.

Η σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής δεν πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε μία από τις πέντε ή σε μία από τις έξι μεταρρυθμίσεις.

Πρέπει να προσπαθήσουμε να προωθήσουμε και τις έξι ταυτόχρονα, προκειμένου να απελευθερώσουμε το πλήρες δυναμικό της Ευρώπης.

Και, παρεμπιπτόντως, αυτό θα ωφελήσει την Ιρλανδία, θα ωφελήσει την Ελλάδα, θα ωφελήσει όλα τα κράτη μέλη. Έχετε επιδείξει ισχύ και ηγετική ικανότητα μέσα από την εξωστρέφεια. Πιστεύω ότι αυτό είναι ένα μάθημα από την Ιρλανδία για την Ευρώπη συνολικά.

Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με όρους εξωστρέφειας των οικονομιών μας, με όρους δυναμισμού, χωρίς να φοβόμαστε αυτό που έρχεται, αλλά αξιοποιώντας το κύμα των αλλαγών. Και έχουμε όλες τις δυνατότητες να το πετύχουμε».

Για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την παραγωγικότητα:

«Πριν μιλήσουμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, πρέπει να δούμε τη συνολική εικόνα.

Η τεχνολογική καινοτομία υπάρχει από την εποχή της εφεύρεσης του τροχού και της ανακάλυψης της φωτιάς. Στην οικονομική επιστήμη, τη διαδικασία αυτή την περιέγραψε ο Σουμπέτερ με τη θεωρία της δημιουργικής καταστροφής (Schumpeterian creative destruction).

Πρόκειται για μια διαδικασία εκθετικής εξέλιξης που μετασχηματίζει τις οικονομίες μας. Κάτι αντικαθιστά κάτι άλλο. Το αυτοκίνητο αντικαθιστά τα άλογα. Το Netflix αντικαθιστά το Blockbuster.

Στη δική μας γενιά, οι προηγούμενες τεχνολογικές καινοτομίες χρειάζονταν 10 ή 15 χρόνια για να υλοποιηθούν και να επιφέρουν έναν πλήρη μετασχηματισμό σε διάφορους επιχειρηματικούς κλάδους.

Το πρόβλημα σήμερα, ή μάλλον η πρόκληση, είναι ότι η καινοτομία που συντελείται μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσεται πλέον μέσα σε εβδομάδες. Επομένως, δεν έχουμε αρκετό χρόνο για να την αφομοιώσουμε.

Εμείς τείνουμε να σκεφτόμαστε γραμμικά, ενώ, γενικότερα, σε θεσμικά πλαίσια κατακερματισμένης πολιτικής λήψης αποφάσεων, όπως αυτό της Ευρώπης, οι αποφάσεις λαμβάνονται με πιο αργούς ρυθμούς. Αυτή, λοιπόν, είναι μια πρόκληση που έχουμε μπροστά μας.

Τα οφέλη που μπορούμε να αποκομίσουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη σε επίπεδο παραγωγικότητας είναι τεράστια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει πραγματοποιήσει μια σειρά υπολογισμών, όπως και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι μπορούμε να επιτύχουμε πρόσθετη αύξηση της παραγωγικότητας κατά 0,3% έως 0,4% μόνο χάρη στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η αύξηση αυτή μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι υπολογισμοί της ΕΚΤ αφορούν την Ευρώπη.

Αυτό που πρέπει όλοι να σκεφτούμε είναι πώς μπορούμε να ενσωματώσουμε έξυπνες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Αυτό αφορά τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους θεσμούς που χαράσσουν πολιτική.

Συνολικά, αυτή η συζήτηση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την τεχνολογία και την ψηφιακή πολιτική, διότι παράλληλα πρέπει να ψηφιοποιήσουμε τις οικονομίες των χωρών μας. Δεν το έχουμε κάνει στον βαθμό που θα έπρεπε.

Παρεμπιπτόντως, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες το έχουν κάνει στον βαθμό που θα έπρεπε.

Εάν συγκρίνετε την Ουάσιγκτον με τη Silicon Valley, πρόκειται για δύο διαφορετικούς κόσμους. Οι καινοτομίες που αναπτύσσονται στη Δυτική Ακτή δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στον σχεδιασμό πολιτικής της Ανατολικής Ακτής.

Και όταν συζητάμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, οι πολίτες σκέφτονται την καθημερινότητά τους και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με το κράτος.

Πώς ανανεώνεις την άδεια οδήγησής σου; Πώς εγγράφεις το παιδί σου στο νηπιαγωγείο; Πώς πληρώνεις τους φόρους σου; Αυτού του είδους οι διαδικασίες, σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και του κόσμου, δεν έχουν ακόμη ψηφιοποιηθεί πλήρως.

Η Ιρλανδία αποτελεί εξαίρεση. Και εμείς προσπαθήσαμε να αποτελέσουμε εξαίρεση σε αυτόν τον τομέα τα τελευταία επτά χρόνια. Έχουμε προχωρήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ψηφιοποίησή μας.

Όμως, πρέπει να κάνουμε και τα δύο.

Και εφόσον καταφέρουμε να προχωρήσουμε ταυτόχρονα στην ψηφιοποίηση και στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, μπορούμε να απελευθερώσουμε τεράστιες δυνατότητες.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα από την Ελλάδα.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Μπορούμε να αναλύουμε τα δεδομένα των φορολογουμένων και να εντοπίζουμε αποκλίσεις από την αναμενόμενη φορολογική συμπεριφορά.

Έχουμε ήδη καταφέρει να το κάνουμε αυτό σε πολύ μεγάλο βαθμό, αξιοποιώντας ψηφιακά μέσα. Οι απώλειες εσόδων από ΦΠΑ στην Ελλάδα βρίσκονταν στο 30%. Σήμερα είναι κάτω από το 9%. Αλλά μπορούμε να κάνουμε περισσότερα. Μπορούμε πάντα να βελτιώνουμε τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε και καταγράφουμε τις δαπάνες μας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί, επίσης, να έχει εξαιρετικά σημαντικές εφαρμογές στο εκπαιδευτικό σύστημα, προσφέροντας εξατομικευμένη εκπαίδευση για κάθε παιδί. Μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε αυτό. Επομένως, πρέπει να προχωρήσουμε και στα δύο.

Για να συνοψίσω, κατά την άποψή μου, πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως τις θετικές δυνατότητες που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, ένα σχέδιο δράσης. Και αυτό το σχέδιο πρέπει να αφορά κάθε υπουργείο, κάθε οργανισμό και κάθε επιχείρηση.

Παράλληλα, πρέπει να περιλαμβάνει και τη διαχείριση των πιθανών κινδύνων. Διότι, στην πραγματικότητα, αυτή η τεχνολογία δημιουργεί και σημαντικές προκλήσεις.

Ας αναλογιστούμε το Mythos της Anthropic. Εάν διαθέτουμε μια τεχνολογία που μπορεί ουσιαστικά να παραβιάσει οποιοδήποτε σύστημα, τότε ανακύπτει μια πολύ μεγάλη πρόκληση ως προς το πώς μπορούμε να προστατευτούμε αποτελεσματικά από αυτήν.

Και πέρα από την ενίσχυση των δυνατοτήτων των κρατών μας στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, κάτι που όλοι προσπαθούμε να κάνουμε, χωρίς να υπεισέλθω εδώ σε δημόσια συζήτηση για το σχετικό νομικό πλαίσιο, απαιτείται και ένας βαθμός θεσμικού συντονισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Απαιτείται να συνομιλήσουμε, εσείς και εγώ, με τους συναδέλφους μας από όλο τον κόσμο, προκειμένου να συντονίσουμε λύσεις σε επίπεδο διακυβέρνησης.

Και καλούμαστε να το κάνουμε αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία η πολυμερής συνεργασία βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο. Επομένως, η πρόκληση είναι ιδιαίτερα σημαντική».

Στο χαιρετισμό του ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στο «Επετειακό Συμπόσιο 2026» της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς με θέμα «Η Ιστορία μας - Η Στρατηγική μας - Οι Νέοι Ορίζοντές μας», επεσήμανε μεταξύ άλλων τα παρακάτω:

«Έρχομαι σήμερα ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε έναν ανεξάρτητο θεσμό όπως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η οποία -όπως είπε και η κυρία Λαζαράκου- κλείνει 35 χρόνια ζωής, από το 1991 που ιδρύθηκε. Είναι σημαντικό να το αναδείξουμε διότι αυτό που μας λείπει πολύ συχνά στην Ελλάδα, όπως γνωρίζετε, είναι η συνέχεια και η συνέπεια.

Σε αυτήν την πρώτη 35ετία της ωρίμανσης, θα έλεγα, η Επιτροπή πέρασε μέσα από πολλές δίνες ακολουθώντας αναγκαστικά τον κύκλο μιας οικονομίας που έφθασε αρχικά να τρέξει γρήγορα έως και να απογειωθεί σε ρυθμούς ανάπτυξης, και μετά το 2010 να καταβαραθρωθεί, πριν επιστρέψει πρόσφατα με πολύ κόπο στην κανονικότητα και στην ανάπτυξη. Αλλά και η ίδια η Επιτροπή χρειάστηκε να πέσει από νωρίς στα βαθιά έχοντας να διαχειριστεί, αυτές τις τέσσερις δεκαετίες, μεγάλες χρηματιστηριακές κρίσεις στο εσωτερικό, τεράστιες ανατροπές και παλινωδίες στο εξωτερικό. Και οι τόσο άστατοι αυτοί καιροί ανέδειξαν ακριβώς τη θεμελιώδη σημασία τέτοιων ανεξάρτητων θεσμών για το κράτος. Οι θεσμοί είναι αυτοί οι οποίοι φτιάχνουν κουλτούρα και η κουλτούρα εκείνη η οποία αλλάζει τα κράτη και τις κοινωνίες.

Δεν έρχομαι πάντως σε έναν θεσμό ο οποίος -στενά μιλώντας- «ελέγχει την αγορά». Έρχομαι σε έναν θεσμό που η βασική του μέριμνα είναι να προστατεύει την εμπιστοσύνη. Και χωρίς εμπιστοσύνη -το ξέρετε όλες και όλοι πολύ καλά- δεν υπάρχει κεφαλαιαγορά. Η αποστολή σας συνεπώς είναι διαρκής και ακατάπαυστη και αυτός είναι και ο λόγος που πιστεύουμε στη σταθερότητα και τη συνέχεια, διότι στο τέλος της ημέρας ενδυναμώνουν την εμπιστοσύνη.

Τι καλείται να διασφαλίσει μια σοβαρή κεφαλαιαγορά σε μια χώρα;

• Πρώτον, διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε πραγματικές επενδύσεις έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να μην εξαρτώνται μόνο από τραπεζικό δανεισμό.
• Να φροντίζει για τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των επενδυτών, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για να προσελκύσουμε ξένο κεφάλαιο.
• Να προστατεύει τον μικρό αποταμιευτή/επενδυτή απέναντι σε καταχρηστικές πρακτικές και τη χειραγώγηση. Συνδέει εξάλλου την ελληνική οικονομία με τις διεθνείς κεφαλαιαγορές.
• Και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και το βάθος της αγοράς - οδηγώντας, εντέλει, μια οικονομία στην ανάπτυξη.

Όλα αυτά και άλλα ακόμη τα οποία έκανε πράγματι η Επιτροπή τα τελευταία χρόνια, κάτι που αποτυπώνεται στον απολογισμό της Διοίκησης την περίοδο 2019-2026, η οποία ταυτίζεται χρονικά με τη διακυβέρνηση της χώρας από τις κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο απολογισμός αυτός, ας μου επιτραπεί να πω, είναι εντυπωσιακός:

• 25,3 δισ. ευρώ κεφάλαια αντλήθηκαν μέσω 94 ενημερωτικών δελτίων
• Το ενεργητικό αμοιβαίων κεφαλαίων υπερτετραπλασιάστηκε, από 6,1 δισ. ευρώ το 2019, σε 25,6 δισ. ευρώ σήμερα.
• Μηδενίστηκαν οι εκκρεμείς υποθέσεις άνω της 5ετίας.
• Αναδιοργανώθηκε εσωτερικά η ίδια η Επιτροπή.
• Προχώρησε ο ψηφιακός μετασχηματισμός.
• Ενισχύθηκε η προληπτική εποπτεία.
• Δόθηκαν οι πρώτες άδειες παρόχων κρυπτοστοιχείων υπό το ευρωπαϊκό πλαίσιο MiCA.
• Και τέλος, η Επιτροπή εμφάνισε πλεόνασμα χρήσης του 2025, 11,4 εκατ. ευρώ, ισοσκελίζοντας τον προϋπολογισμό της, χωρίς επιβάρυνση του δημοσίου.

Τέτοιες επιδόσεις δεν είναι αυτονόητες. Και δεν είναι αυτονόητες πανευρωπαϊκά. Και δεν γίνονται νομοτελειακά χωρίς ικανούς ανθρώπους, χωρίς σωστές αποφάσεις και χωρίς το κατάλληλο πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας. Να το πω, δηλαδή, πολύ κατηγορηματικά: η εποπτεία είναι πράξη. Γι’ αυτό και ενισχύουμε θεσμικά και ουσιαστικά την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Γι’ αυτό προβλέψαμε επιτόπιους ελέγχους. Ο επενδυτής δεν προστατεύεται με εγκυκλίους. Προστατεύεται όταν κάποιος αρμόδιος μπαίνει στο κατάστημα ή στην πλατφόρμα και ελέγχει αν αυτό που πωλείται, είναι αυτό που δηλώνεται. Έτσι, η Ελλάδα μπόρεσε να περάσει από την εποχή που το Χρηματιστήριο ήταν σύμβολο κρίσης, στην εποχή του σήμερα που το Χρηματιστήριο γίνεται υποδομή ανάπτυξης. Μάλιστα, η ένταξή του στο δίκτυο της Euronext είναι μια τέτοια αναβάθμιση, συνολικότερα, σε εθνικό επίπεδο διότι θα μπορέσει να δράσει ως καταλύτης στις ελληνικές επιχειρήσεις δίνοντάς τους πρόσβαση σε μεγαλύτερη ρευστότητα, σε περισσότερους επενδυτές και -πρακτικά- σε μια αγορά χωρίς σύνορα.

Το σημαντικότερο ίσως όφελος, κυρίες και κύριοι, από αυτό είναι ότι οι ελληνικές εισηγμένες θα αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερη ορατότητα. Το ATHEX εντάσσεται σε ένα δίκτυο άνω των 1.800 εισηγμένων εταιρειών, με συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου 7 τρισ. ευρώ και ευρεία διεθνή επενδυτική βάση. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια μικρή, περιφερειακή χρηματιστηριακή αγορά και αποκτά θέση μέσα σε ένα μεγάλο πανευρωπαϊκό δίκτυο.

Και όλα αυτά γίνονται με κανόνες, έτσι ώστε να μην επανεμφανιστούν οι κακοδαιμονίες του παρελθόντος. Είμαστε μια κυβέρνηση η οποία θέλει να δίνει φορολογικά και θεσμικά κίνητρα, αλλά όλα αυτά έχουν νόημα μόνο αν συνοδεύονται από αξιόπιστους ισολογισμούς, από έγκυρη πληροφόρηση και από λογοδοσία, από την πλευρά των διοικήσεων. Η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο δεν είναι για εμάς παιχνίδι δημοσίων σχέσεων. Είναι δέσμευση διαφάνειας. Όποιος θέλει να αντλήσει κεφάλαια από εκεί, οφείλει να αντέχει το φως και τον έλεγχο.

Όταν έχεις πάντως θέσει τόσο ψηλά τον πήχη, η πρόκληση και οι προσδοκίες να πας ακόμη καλύτερα, προφανώς πολλαπλασιάζονται. Τι επιδιώκουμε λοιπόν από εδώ και πέρα; Όπως είδατε και στην περίπτωση της ένταξης του Χρηματιστηρίου στο δίκτυο της Euronext, η βασική ιδέα μας η οποία αφορά την οικονομία συνολικά είναι η εξής και είναι απλή: να ενεργείς εθνικά αλλά να σκέφτεσαι πανευρωπαϊκά. Και επίσης, να σκέφτεσαι με όρους προοπτικής και μέλλοντος, όχι κοντόφθαλμα. Πρέπει επιτέλους να μάθουμε να κοιτάζουμε -γενικά ως χώρα, εμείς ασκούμαστε σε αυτό- πέρα από τον εκλογικό κύκλο που μας έχει παγιδεύσει στο παρελθόν σε πολύ συγκεκριμένους ορίζοντες οι οποίοι ήταν αυστηρά περιορισμένοι.

Ο πρωθυπουργός έθεσε ήδη από τη ΔΕΘ τον στόχο των επενδύσεων για την Ελλάδα του 2030 προκειμένου να φθάσουμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, είναι κάπου στο 21% ως προς το ΑΕΠ. Όταν αναλάβαμε ήταν στο 11%, το 2019. Ο στόχος μας είναι το ‘30 να φτάσουμε το 20%. Σε ονομαστικούς όρους, οι επενδύσεις πρέπει να έχουν ξεπεράσει τα 60 δισ. ευρώ μέχρι τότε από τα 46 δισ. ευρώ που είναι σήμερα. Και η κεφαλαιαγορά είναι απολύτως «υπαρξιακό» μέσο για να το πετύχουμε αυτό. Πρέπει όμως παράλληλα να ενισχύσουμε την επενδυτική κουλτούρα και σε κάθε Ελληνίδα, σε κάθε Έλληνα, σε κάθε νοικοκυριό. Προσωπικά ελπίζω ότι η μεταρρύθμιση του Ειδικού Επενδυτικού Λογαριασμού, του «κουμπαρά» για τα νεογέννητα παιδιά που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης να λειτουργήσει προς αυτή την κατεύθυνση, «εκπαιδεύοντας» κάθε οικογένεια όχι απλώς στην αποταμίευση αλλά και στην επένδυση -κάτι που γίνεται σε πολλές ακόμη προηγμένες χώρες στον κόσμο. Όταν λέμε ότι πρέπει να επενδύουμε στο μέλλον των παιδιών μας, πρέπει να κυριολεκτούμε.

Πρέπει ωστόσο προηγουμένως να άρουμε κι εμείς κάποια εμπόδια τα οποία δεν είναι μόνο εσωτερικά ως προς τις μεγάλες επενδύσεις. Στο Eurogroup, για παράδειγμα, παρατηρούμε κοινά εθνικά προβλήματα τα οποία έχουν μετατραπεί κατ' αυτόν τον τρόπο σε ευρωπαϊκά προβλήματα ανάπτυξης.

• Η ευρωπαϊκή αποταμίευση παραμένει παγιδευμένη στα εθνικά πλαίσια - κατακερματίζεται η ρευστότητα, οι αγορές γίνονται πιο ρηχές, η χρηματοδότηση της καινοτομίας καθίσταται ανεπαρκής. Γι' αυτό και μιλάμε σε όλους τους τόνους για την ανάγκη της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) η οποία δεν είναι μια τεχνοκρατική μεταρρύθμιση που αφορά τους ειδικούς ή τους ισχυρούς. Μας αφορά όλες και όλους γιατί είναι εργαλείο ανάπτυξης καθώς ο σκοπός της είναι να διοχετεύσει την ευρωπαϊκή αποταμίευση σε επενδύσεις εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας. Με άλλα λόγια, τα κεφάλαια αντί να φύγουν αλλού, επειδή εμείς οι ίδιοι τα έχουμε αφήσει να λιμνάζουν, να χρηματοδοτούν κάθε μεγέθους ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, την καινοτομία, την πράσινη, την ψηφιακή μετάβαση. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας εξέλιξης θα το βλέπαμε όλοι με πολύ απτό τρόπο στην κοινωνία, σε κάθε ευρωπαϊκή κοινωνία, διότι τα αναξιοποίητα κεφάλαια είναι θηριώδη. Ξεπερνούν τα 10 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Βεβαίως, αυτό το τανγκό θέλει δύο. Χρειάζεται δηλαδή και η παράλληλη ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης - η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι Ένωση Κεφαλαιαγορών και Τραπεζική Ένωση- και αυτό συνδέεται με τη διεθνή θέση του ευρώ , καθώς όσο πιο βαθιές και ενοποιημένες είναι οι κεφαλαιαγορές, τόσο ισχυρότερο είναι και το νόμισμα διεθνώς.

Έχει γίνει πλέον σαφές -ειδικά σε ό,τι αφορά την κεφαλαιαγορά- ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενοποιημένη κεφαλαιαγορά με 27 διαφορετικές εποπτικές προσεγγίσεις. Και μια Ένωση Κεφαλαιαγορών χωρίς επαρκή ευρωπαϊκή εποπτεία είναι σαν μια Νομισματική Ένωση χωρίς Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα διασυνοριακά σχήματα, για παράδειγμα οι μεγάλοι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, χρειάζονται κοινή εποπτεία εκεί που ο κίνδυνος είναι συστημικός. Οι εθνικές αρχές δεν θα ισχυριστώ ότι εξαφανίζονται, κάθε άλλο. Παραμένουν το μάτι της αγοράς στο πεδίο. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι αυτό το μάτι στην Ελλάδα. Ο ρόλος σας δεν μειώνεται με την ευρωπαϊκή εμβάθυνση. Γίνεται πιο κρίσιμος. Και η τεχνολογία μπορεί να είναι ο απόλυτα καθοριστικός παράγοντας ως προς αυτό.

Δεν θα μετατρέψουμε φυσικά την καινοτομία σε άλλοθι ασυδοσίας. Ούτε όμως θα πνίξουμε την καινοτομία με κανόνες που γράφτηκαν για έναν κόσμο ο οποίος δεν υπάρχει πια. Η ισορροπία αυτή είναι δουλειά δική σας, ακολουθώντας τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.

Υπάρχει όμως ακόμη μια θεμελιώδης προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Θα έλεγα, η σημαντικότερη όλων: η πολιτική σταθερότητα. Μιλήσαμε για την αξία της εμπιστοσύνης σε μια οικονομία. Όμως χωρίς πολιτική σταθερότητα, χωρίς αυτήν την προοπτική, η εμπιστοσύνη του επενδυτή υπονομεύεται διότι το μέλλον φαντάζει θολό. Οι οικονομίες δεν λειτουργούν εν κενώ. Είναι αντανακλάσεις της κοινωνίας, και όταν μια κοινωνία κυριαρχείται από την ανασφάλεια και ζει με το άγχος μιας πιθανής ακυβερνησίας, αυτό επηρεάζει αρνητικά και τις οικονομικές της συμπεριφορές.

Πολιτική, οικονομία και κοινωνία διαμορφώνουν μια τριγωνική σχέση που παραμένει λειτουργική μόνο σε ένα τέτοιο σταθερό περιβάλλον.

Κλείνω με αυτό που θεωρώ τον πυρήνα της σχέσης μας. Η πολιτική βάζει τις προτεραιότητες. Εσείς από την πλευρά σας εγγυάστε ότι οι κανόνες εφαρμόζονται στην πράξη. Αν η πολιτική προσπαθήσει να υποκαταστήσει την εποπτεία, η αγορά χάνει σε αξιοπιστία. Αν η εποπτεία γίνει αυτοσκοπός χωρίς αναπτυξιακό ορίζοντα, η αγορά στεγνώνει. Χρειαζόμαστε και τα δύο: αγορά που λειτουργεί και κράτος που σχεδιάζει στρατηγικά.

Εσείς είστε ο θεματοφύλακας του πρώτου σκέλους. Εμείς οφείλουμε να σας δίνουμε τα εργαλεία για να κάνετε πιο αποτελεσματικά τη δουλειά σας στη βάση ενός εθνικού σχεδίου. Αμφότεροι προστατεύουμε έτσι το δημόσιο συμφέρον που είναι και η βασική αποστολή μας για να ενδυναμώσουμε την κοινωνία και τη χώρα. Με λειτουργικούς κανόνες και με το βλέμμα στραμμένο σταθερά στην ανάπτυξη.

Σας διαβεβαιώ ότι διαθέτουμε τη γνώση, την υπευθυνότητα και την εμπειρία για να το πετύχουμε μαζί! »

Απάντηση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη σε ερώτηση σχετικά με τη νομοθετική ρύθμιση που ανακοινώθηκε σήμερα για δάνεια του Νόμου Κατσέλη στο πλαίσιο του «5ου Cantina Academy» που διοργανώνουν το Πρώτο Θέμα και το Cantina Magazine

«Θεωρούσα αυτονόητο ότι θα ξεκινούσαμε από αυτό, γιατί βλέπω από το πρωί την ειδησεογραφία και εκ των πραγμάτων αφορά δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας, η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση στην οποία προβαίνουμε. Και αυτό ακριβώς είναι το οποίο είχαμε πει, ότι μελετούσαμε και θα εφαρμόζαμε πάρα πολύ γρήγορα.

Συνεπώς, αυτό που κάνει αυτή η ρύθμιση, τι είναι;

Πρώτον, παίρνει την απόφαση του Αρείου Πάγου και λέει «την εφαρμόζω καθολικά». Δηλαδή, ισχύει για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις.

Αλλά δεν κάνουμε μόνο αυτό. Αυτό ακριβώς δηλαδή είναι το οποίο είχαμε πει. Δεν ερχόμαστε μόνο να πούμε τι σημαίνει η καθολική εφαρμογή. Πρακτικά τι σημαίνει; Σημαίνει ότι ο τόκος θα εφαρμόζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του ποσού. Θα πω και ένα συγκεκριμένο παράδειγμα τι σημαίνει αυτό.

Δεν κάνουμε μόνο αυτό. Ερχόμαστε και λέμε ότι για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις, για όσους έχουν ήδη πληρώσει δηλαδή και βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση, υπάρχει αναδρομικότητα, στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη.

Σε όσους έχουν ενεργή ρύθμιση, ερχόμαστε και λέμε ότι όσα έχουν ήδη καταβάλει, τα καταβάλλουν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης απόφασης και της συγκεκριμένης τροπολογίας που καταθέτουμε και ισχύουν αναδρομικά. Αυτό να πω, δεν μας το επιβάλλει η δικαστική απόφαση. Αυτό ερχόμαστε και το κάνουμε μόνοι μας. Και να προσθέσω ότι αυτό ερχόμαστε να το κάνουμε στο πλαίσιο ενός νομοσχεδίου -θα κατατεθεί σήμερα η τροπολογία, θα ψηφιστεί με το καλό αύριο στη Βουλή- το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος και αποτυπώνει μια ολόκληρη και μια ενιαία φιλοσοφία για το πώς αντιλαμβανόμαστε ότι πρέπει να δίνεις ανάσα στον κόσμο, ειδικά σε όσους έχουν περισσότερο ανάγκη.

Και απλώς να κάνω και ένα πολιτικό σχόλιο.

Εκεί που το τελευταίο διάστημα άκουγα τα σχόλια της αντιπολίτευσης και η αντιπολίτευση βρήκε ακόμα μια ευκαιρία για πολιτική εκμετάλλευση, εμείς το αντιλαμβανόμαστε ως υποχρέωση πολιτικής ευθύνης και όχι ως ευκαιρία πολιτικής εκμετάλλευσης. Και αυτό είναι που μας διαχωρίζει και που θα μας διαχωρίζει.

Αλλά να πω ένα συγκεκριμένο παράδειγμα για να μιλάμε με αριθμούς.

Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή;

Δανειολήπτης -πάρτε ένα παράδειγμα, Ιανουάριος του ‘24- που είχε υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ.

Με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Τι κάνουμε τώρα; Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού η δόση γίνεται 483 ευρώ.

Το οποίο τι είναι; Είναι 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου χρεολύσιο και 1 ευρώ τόκος μόλις. Εάν δηλαδή κατέβαλε ποσό 731 από τον Ιανουάριο του ‘24 μέχρι τώρα, μέχρι τον Ιούνιο του ‘26 θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με τη διαφορά. 731 μείον 483 επί 30. Αυτό είναι 7.500 ευρώ περίπου. 7.440 ευρώ.

Συνεπώς, αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταβάλει. Και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ. Δηλαδή, εκεί που ο δανειολήπτης, για να πω το μεγάλο νούμερο, το τελευταίο νούμερο, το τελικό, είχε να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους θα καταβάλει 411 ευρώ για να καταλάβετε τη διαφορά.

Και αυτό θα ισχύει και για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Πόσους αφορά αυτό; Πάνω από 100.000 συμπολίτες μας.

Ερ : Είπατε ότι αυτή η ρύθμιση έχει και γενικότερα στοιχεία που αφορούν το ιδιωτικό χρέος. Το νομοσχέδιο. Το οποίο είναι κάτι ανακοινώσιμο;

Είναι ήδη γνωστά τα περισσότερα. Το τελευταίο στοιχείο που δεν ήταν ανακοινώσιμο ήταν ακριβώς αυτή η επεξεργασία που κάναμε αναφορικά με την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης. Όλα τα υπόλοιπα αφορούν, κύριε Κούτρα, τις 72 δόσεις, την αύξηση του ορίου στο ακατάσχετο, τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Που εδώ να πω ότι για εμάς, για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ένα πολύ καλύτερο εργαλείο. Μειώνουμε το όριο υπαγωγής στον εξωδικαστικό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ και μετατρέπουμε τον εξωδικαστικό σε πραγματικό εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Άρα, όλα αυτά μαζί είναι το μεγαλύτερο πλαίσιο στήριξης της κοινωνίας ως προς το ιδιωτικό χρέος μετά την κρίση. Και εδώ απλώς να επαναλάβω ότι το ιδιωτικό χρέος είναι χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη είναι 121% του ΑΕΠ... Είναι 94% το ελληνικό ιδιωτικό χρέος. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 121%.

Άρα, δεν είναι συστημικό πρόβλημα. Όμως, όσο και ένας άνθρωπος, όσο και μια οικογένεια συνεχίζει και έχει πρόβλημα, συνεχίζει και χρειάζεται μια ανάσα, μια στήριξη για χρέη τα οποία συσσωρεύτηκαν κατά τα χρόνια της κρίσης, το πρόβλημά τους είναι πρόβλημά μας.

Οφείλω να σας απαντήσω ποιο είναι το δυνητικό κόστος. Το δυνητικό κόστος είναι 500 εκατ. ευρώ σε ό,τι αφορά την καθολικότητα. Τι σημαίνει καθολικότητα; Πήραμε μία δικαστική απόφαση η οποία εκ των πραγμάτων αφορά εκείνον, εκείνη που προσφεύγει, άρα εσύ τι έρχεσαι να κάνεις ως Πολιτεία; Δεν χρειάζεται πια να προσφύγεις στα δικαστήρια, το δέχομαι ότι ισχύει για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Αυτό κοστίζει μισό δισεκατομμύριο. Η αναδρομικότητα κοστίζει άλλα 200 εκατομμύρια, το μισό δις. ευρώ αφορά αμιγώς τον «Ηρακλή», γιατί έχουμε τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» όλο αυτό το διάστημα. Τα 200, ο τρόπος που θα κάνουμε τον επιμερισμό θα αφορά στο μεγαλύτερο βαθμό περίπου ισοκατανεμημένα τις τράπεζες και τον «Ηρακλή», άρα, σύνολο 700 εκατομμύρια ευρώ».