Ένα θέμα που απασχολεί όλο και περισσότερο, είναι το θέμα της βίας που δέχονται οι άντρες, στην οικογένεια, στη δουλειά και γενικότερα στην κοινωνία σήμερα. Η έγκριτη νομικός και Πρόεδρος του Συλλόγου κατά της ενδοοικογενειακής βίας «Medusa Survivor» και μέλος της Επιτροπής Ισότητας του Δήμου Χαλκιδέων, Νίκη Ροδίτη μιλώντας στη δημοσιογράφο Έφη Ντίνη στην εκπομπή «τάδε έφη», στο ράδιο EVRIPOS 90FM, την Τετάρτη 3 Νοεμβρίου, επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι για τους άντρες είναι θέμα ταμπού, ντρέπονται και να το συζητήσουν, όλο αυτό που βιώνουν και τις περισσότερες φορές τους οδηγεί σε αδιέξοδο. Αν και είναι μία κοινωνική πραγματικότητα και στις μέρες μας εντείνεται διαρκώς. Δεν είναι σπάνιες οι φορές που οι άντρες πέφτουν θύματα βίας.

Όπως επισημαίνει η κα Ροδίτη, το γραφείο της οποίας ασχολείται με ανάλογες υποθέσεις, η βία φαίνεται ότι κερδίζει έδαφος δυστυχώς και η χειραφέτηση των γυναικών θα μπορούσε να δικαιολογήσει την αυξανόμενη αυτή βίαια συμπεριφορά εκ μέρους τους. Ίσως είναι ένας από τους λόγους που οι άντρες πέφτουν θύματα βίας.

Από την εμπειρία σου όλα αυτά τα χρόνια πως βιώνει ένας άντρας σύζυγος τη βία από τη σύζυγο του μέσα στην οικογένεια και ποιες οι αντιδράσεις, όταν σ αυτή υπάρχουν παιδιά; Παίζει ρόλο ο χαρακτήρας ή άλλοι παράγοντες όπως ποιος από τους δύο είναι πιο αυτάρκης οικονομικά;

Εγώ θεωρώ ότι όλα αυτά είναι μία συνιστώσα. Δηλαδή, και ο χαρακτήρας και η μόρφωση-παιδεία ενός ανθρώπου συμβάλει στο πως συμπεριφέρονται μέσα στο σπίτι του. Και φυσικά, η αυτοπεποίθηση που ενδεχομένως του δίνει η οικονομική του αυτάρκεια. Όλα τα προσόντα που μπορεί να διαθέτει ένας άνθρωπος, αν δε διαθέτει το ανάλογο υπόβαθρο, να τα διαχειριστεί προς όφελος της οικογένειας και του παιδιού μπορεί να αποδειχθούν τελικά «όπλα» εναντίον του άλλου ανθρώπου με τον οποίο ζει μαζί.

Δηλαδή, ένας άνθρωπος πολύ πετυχημένος που μπορεί να συνεισφέρει στην οικογένεια, στα οικονομικά, μπορεί να έχει παράλογες απαιτήσεις από τον άλλον. Να τον υποτιμά, να του ασκεί ψυχολογική βία, να τον χειραγωγεί. Ακόμα και να του ασκεί έλεγχο σε ότι κάνει και ότι λέει. Και να μην του δίνει λόγο σε τίποτα. Είναι πράγματα τα οποία συμβαίνουν και συμβαίνουν πολύ συχνά στις ελληνικές οικογένειες. Αλλά δυστυχώς οι άντρες, ντρέπονται να σπάσουν τη σιωπή. Το θεωρούν ταμπού. Το θεωρούν ντροπή από μέρους τους.

Είναι αδύναμοι ως χαρακτήρες αυτοί που δεν αντιδρούν και παραμένουν, βιώνοντας αυτές τις καταστάσεις; Και πιο δυναμικές γυναίκες;

Εγώ δε θα χρησιμοποιούσα τον χαρακτηρισμό «δυναμικές». Διότι αυτός ο χαρακτηρισμός είναι θετικός. Δε μπορώ να δώσω ένα θετικό χαρακτηρισμό, σε έναν άνθρωπο που συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Από την πλευρά των αντρών, οι οποίοι δεν το καταγγέλλουν, δεν το εξομολογούνται πουθενά, μπορώ να πω ότι θεωρούν ότι δε θα βρουν ανταπόκριση. Δε θα γίνουν πιστευτοί και θα γίνουν και ρεζίλι. Δεν είναι δηλαδή θέμα δικού τους ελαττώματος, το γεγονός ότι πέφτουν θύματα. Μπορεί να συμβεί αυτό στον καθένα. Δε φταίμε εμείς γιατί μπορεί να μας συμβαίνει κάτι κακό.

Αλλά, η ελληνική κοινωνία δεν είναι εξοικειωμένη μ΄αυτό, με αποτέλεσμα και οι άντρες να θεωρούν ότι θα ντροπιαστούν αν παραδεχτούν προς τα έξω ότι μπορεί να δέχονται και σωματική βία. Γιατί και αυτό συμβαίνει. Γιατί το επιτρέπουν να τους συμβαίνει. Ή και ψυχολογική βία που είναι πάρα πολύ δυνατή μορφή βίας. Είναι το γεγονός της ανωριμότητας να καταλάβουν και να αποδεχθούν το γεγονός ότι πρέπει να μιλήσουν. Αυτή είναι η αδυναμία των αντρών. Ή δε γυναίκα πιο εύκολα το παραδέχεται. Το λέει σε πρώτο χρόνο στην οικογένεια της, θα το πει σε φίλους. Σε ένα σύμβουλο ψυχικής υγείας. Ενώ ο άντρας θα πάει όταν η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο.

Τι ποσοστά τέτοιου είδους, ενδοοικογενειακής βίας, έχουμε;

Είμαι κατά στο να δίνω ποσοστά γιατί δεν είναι καταγεγραμμένα τα περιστατικά. Τώρα εγώ σα γραφείο που ασχολούμαστε πολύ με το οικογενειακό δίκαιο, θα έδινα έτσι μία εικόνα, οι δύο στους δέκα άντρες, αναφέρουν περιστατικά βίας. Αλλά, μερικοί δεν αναγνωρίζουν και τι είναι βία. Δηλαδή, μπορεί να δέχονται ψυχολογική βία αλλά δεν ξέρουν ότι αυτό είναι βία.

Δηλαδή, όταν η γυναίκα σηκώσει χέρι πάνω του δεν θα το καταλάβει;

Μπορεί να το θεωρήσει αστείο ένας άντρας γι’ αυτό και το ανέχεται, μία δύο και μετά μπορεί να γίνεται και συνήθεια. Δεν είναι ότι ο άντρας δε μπορεί να αντιμετωπίσει τη γυναίκα που τον χτυπάει. Μπορεί να είναι όλο αυτό προϊόν εξαναγκασμού, χειρισμού, οπισθοχώρησης για χάρη των παιδιών, που είναι πολύ συνηθισμένο. Αλλά τελικά βία γιγαντώνεται, κλιμακώνεται και φτάνει σε σημεία που είναι αδιέξοδο. Και εκεί μετά είναι θέμα ειδικών.

Η κατάληξη μετά από τέτοιες καταστάσεις είναι στο γραφείο ενός δικηγόρου ή ενός ειδικού; Και πως καταφέρνουν αυτοί οι άνθρωποι να λύσουν αυτά τα δεσμά; Γιατί μπορεί να γίνουν και καταστροφικές αυτές οι καταστάσεις, εκδίκησης.

Η βία είναι αμφίδρομη. Μπορεί μία γυναίκα, εκείνη να το ξεκινάει και στο τέλος να φαίνεται ο άντρας κακοποιητής, γιατί απαντά στη βία της συζύγου. Και όλο αυτό να γίνεται ένας φαύλος κύκλος. Ο άντρας συνήθως, σε πρώτο χρόνο, όταν ζει εγκλωβισμένος σε ένα τέτοιο περιβάλλον, συνηθίζει να καταφεύγει σε άλλες μεθόδους.

Δηλαδή, δεν το παραδέχεται αλλά μπορεί να το σωματοποιεί, δηλαδή να παρουσιάζει διάφορα συμπτώματα υγείας. Κρίσεις άγχους, πανικού και να καταφεύγει σε ουσίες. Αλκοόλ, ναρκωτικά, τσιγάρα, υπερφαγία. Μερικοί έχουν εκδηλώσει τάσεις αυτοκτονίας. Άλλοι, έχουν κάνει απόπειρες. Και όλα αυτά που λέμε, μα γιατί αυτοκτόνησε, όλα ήταν καλά. Είμαστε σίγουροι, ότι γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβαίνει στα πλαίσια ενός σπιτιού; Γνωρίζουμε, τι ακριβώς γινόταν εκεί;

Θύματα βίας επίσης, πέφτουν άντρες και στα πλαίσια των διαζυγίων. Πάνω σε αυτή τη διαδικασία. Έχουμε ακούσει πολλές φορές το θέμα της γονεικής αποξένωσης. Δηλαδή, χωρίζει ένα ζευγάρι για το χ,ψ λόγο και η γυναίκα σε αρκετές περιπτώσεις, οι γυναίκες αρνούνται να δώσουν τα παιδιά στα πλαίσια της επικοινωνίας με το μπαμπά τους.

Η’ ακόμα και τα χειραγωγούν στο πως θα συμπεριφερθούν στον πατέρα. Σωστά;

Ακριβώς. Μόνο που αυτές οι γυναίκες αγνοούν ότι αυτό δε συνιστά βία, απέναντι μόνο στον πρώην σύζυγο. Αλλά, είναι βία για τα παιδιά τους. Κάνουν κακό στα ίδια τα παιδιά.

Σε αυτές τις περιπτώσεις έχουμε εισαγγελική παρέμβαση; Πως φτάνουμε σε συμπεράσματα; Και πως τελικά προστατεύονται τα παιδιά από τέτοιου είδους συμπεριφορές μανάδων;

Έχει αλλάξει ο Νόμος. Από 15 Σεπτεμβρίου ισχύει ο νέος Νόμος που αναφέρεται στη συνεπιμέλεια. Παρόλα αυτά, η πράξη παραμένει η ίδια. Το παιδί περνάει τον περισσότερο χρόνο του με τον ένα από τους δύο γονείς. Δε θα έλεγα ότι τα δικαστήρια έχουν πια προκατάληψη στο ποιος θα έχει την επιμέλεια σε περίπτωση που αυτοί ερίζουν-Δε δέχονται την συνεπιμέλεια, και ένας από τους δύο διεκδικεί την αποκλειστικότητα για κάποιους λόγους.

Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για τα παιδιά και την ψυχολογία τους;

Στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν εντάσεις οι αποδέκτες ποιοι είναι; Τα παιδιά. Τα οποία σαφώς τραυματίζονται θανάσιμα, όταν οι γονείς πάνω στον εγωισμό και την αντιπαράθεση, δε μπορούν να το δουν, με αποτέλεσμα μετά να καταφεύγουν σε ειδικούς ενώ αρνούνται οι ίδιοι να αλλάξουν κάτι από τη συμπεριφορά τους.

Μπορεί ένας άντρας να δέχεται βία από τη γυναίκα –να κακοποιείται ψυχολογικά και σωματικά και η γυναίκα στη διαδικασία του διαζυγίου να μεθοδεύσει ότι αυτή είναι το θύμα, προφασιζόμενη διάφορα;

Μπορεί να το κάνει. Να το μεθοδεύσει. Εχουν συμβεί αυτά και δεν μπορούμε να τα αρνηθούμε. Παρόλα αυτά όμως πλέον ο καινούργιος νόμος, αλλά και παλαιότερα οι έμπειροι δικαστές τουλάχιστον. Αυτοί που έχουν πορεία στα δικαστήρια και έχουν δικάσει αρκετές υποθέσεις, να στε σίγουρη ότι δεν ξεγελιούνται πολύ εύκολα.

Δηλαδή, αξιολογούν πολύ σωστά, κατά τη γνώμη μου τα στοιχεία και τα περιστατικά γιατί πλέον δεν υπάρχει αυτό το απευθείας ανάθεση στη μητέρα, που είχαμε παλαιότερα. Αυτό, έχει τελειώσει. Πλέον οι δικαστές αποφασίζουν κατόπιν ωρίμου σκέψεως και έχοντας πλέον αξιοποιήσει όλα τα στοιχεία που πάνε και οι δυο πλευρές.

Έχουμε και περιπτώσεις εμμονής και προσκόλλησης του ενός συντρόφου-συζύγου πάνω στον άλλο. Κάτι που διανθίζεται με στενή παρακολούθηση από τη μία ή την άλλη πλευρά και τη καταγραφή τους. Και τι γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις;

Δε χρειάζεται να είναι νομικός κάποιος για να πει ότι αυτό είναι απαράδεκτο. Παραβιάζεται η προσωπική ζωή. Ό,τι έχουμε δικαίωμα μόνο σε περιπτώσεις σοβαρής ενδοοικογενειακής βίας, που προσπαθούμε να αποκομίσουμε στοιχεία, ο Νόμος είναι πιο ελαστικός, για να προσκομίσουμε στοιχεία να πείσουμε το δικαστήριο να παρουσιάσουμε κάποια βίντεο και κάποια μηνύματα. Δεν έχει κανείς δικαίωμα να παρακολουθεί τη ζωή του άλλου.

Θέλω να φέρω σε αντιπαραβολή την βία όταν την ασκεί άντρας σε γυναίκα και το αντίστροφο. Στην πρώτη περίπτωση μπορεί να συνοδεύεται με άσκηση βίας και στα παιδιά ή δεν παίζει ρόλο;

Όταν υπάρχει βία στο σπίτι, σαφώς αποδέκτες είναι τα παιδιά. Συνήθως ο κακοποιητής δεν είναι κακοποιητής προς έναν. Είναι ακόμα και με τα κατοικίδια που έχει μέσα στο σπίτι. Έχει μία συμπεριφορά κακοποιητική. Και αυτό κατά τη γνώμη μου δεν μπορεί να αλλάξει με άλλο τρόπο, παρα μόνο αν παραδεχτεί κάποιος το πρόβλημα του. Είναι το μεγαλύτερο και το πιο σημαντικό βήμα, για να παραδεχθούμε την ανεπάρκεια μας, το λάθος μας. Και να απευθυνθούμε σε έναν ειδικό. Γιατί αυτό είναι το πρόβλημα που εγώ βλέπω σε όλες τις περιπτώσεις είναι ότι δεν αναγνωρίζουν ότι κάνουν λάθη.

Πως η ψυχολογική βία που δέχεται ο άντρας του «οπλίζει» κάποια στιγμή το χέρι και θα αντιδράσει με παραβατική συμπεριφορά;

Μα ακριβώς αυτός είναι ο λόγος που λέμε στον κόσμο ότι από τη βία πρέπει να φεύγουμε και να απομακρυνόμαστε. Και αν υπάρχουν παιδιά μέσα σε αυτή την οικογένεια να προσπαθήσουμε να απομακρύνουμε και τα παιδιά. Γιατί μετά η βία κάνει κύκλο. Μετά, μοιραία ο θύτης θα γίνει θύμα και το θύμα, θύτης. Και πάντα ενώπιων των παιδιών. Και εκεί δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, από τον οποίο δεν μπορείς να απελευθερωθείς. Παρά μόνο αν σπάσεις τη σιωπή. Ζητήσεις βοήθεια από ειδικούς, ψυχολόγους, νομικούς, πλέον ο καινούργιος νόμος μας έχει υποσχεθεί και το οικογενειακό δικαστήριο. Μόνο έτσι λύνεται το πρόβλημα. Το να αντιδράς στη βία με βία, δε σε κάνει καλύτερο άνθρωπο.

Εσείς τι συμβουλεύετε αυτούς που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις;

Εγώ θα συμβουλεύσω να σπάσουμε το ταμπού, να μη θεωρούμε ότι είναι ντροπή. Να παραδεχθούμε ότι είμαστε θύματα βίας, και αν συμβαίνει αυτό στα πλαίσια μιας οικογένειας, θα πρέπει να κάνουμε κάτι να το διορθώσουμε. Να μη θεωρήσουμε ταμπού τον ειδικό ψυχικής υγείας, τον ειδικό πάνω στα θέματα του οικογενειακού δικαίου, για να δώσουμε πλέον πολιτισμένες λύσεις

Έχει παίξει ρόλο η παρέμβαση από πλευράς σας των νομικών για να βρεθούν λύσεις;

Βεβαίως! Η ποιότητα του δικηγόρου και δε θα πω μόνο σε επίπεδο νομικής επάρκειας. Θα μιλήσω και για την παιδεία του δικηγόρου που θα έχει σα σκοπό να σώσει ψυχές. Γιατί στο οικογενειακό δίκαιο δεν ασχολούμαστε με περιουσίες. Ασχολούμαστε με οικογένειες, με ανθρώπους, με ψυχές, με παιδιά. Η ποιότητα των δικηγόρων αν έχουν σα σκοπό αλήθεια να βοηθήσουν, παίζει σημαντικότατο ρόλο. Μπορεί να καταστρέψεις μία οικογένεια αν πυροδοτήσεις τις εντάσεις. Αν δηλαδή, ο σκοπός είναι να κερδίσουμε απλά ένα δικαστήριο. Ο σκοπός δεν είναι να κερδίσουμε μία δίκη. Ο σκοπός είναι να κερδίσουμε μία οικογένεια. Να θέσουμε αξιοπρεπείς βάσεις στις ζωές των ανθρώπων αυτών που πλέον για κάποιο λόγο δεν μπορούν να ζουν μαζί.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΝΙΚΗΣ ΡΟΔΙΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΡΩΝ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΦΟ ΕΦΗ ΝΤΙΝΗ