Κατά τις εργασίες τοποθέτησης του νέου ενιαίου αγωγού ύδρευσης Ερέτριας, στο πλαίσιο έργου του Δήμου Ερέτριας «Αντικατάσταση Δικτύου Ύδρευσης Ερέτριας (υπόλοιπα τμήματα πόλης)» ενταγμένου στο Ε.Π. «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020» (ΟΠΣ 500157), το οποίο παρακολουθείται από εξειδικευμένο προσωπικό της ΕΦΑ Ευβοίας (2ο υποέργο), εντοπίστηκε στην πόλη της Ερέτριας τμήμα οικίας της υστεροκλασικής περιόδου (μέσα 4ου αι. π.Χ.), που σώζει βοτσαλωτό δάπεδο με κεντρική παράσταση δύο Σατύρων.

Το εν λόγω κτήριο βρίσκεται στον πυρήνα του αστικού ιστού της αρχαίας πόλης, πλησίον του ιερού Δαφνηφόρου Απόλλωνα, της «Συνοικίας των Παναθηναϊκών Αμφορέων» και της «Οικίας των Μωσαϊκών», όπου έχουν ερευνηθεί κατά το παρελθόν οικίες του 4ου αι. π.Χ.,  που κοσμούνται σε πολλές περιπτώσεις με περίτεχνα βοτσαλωτά ψηφιδωτά δάπεδα.

Κατά την ανασκαφική έρευνα αποκαλύφθηκε ένα τετράπλευρο δωμάτιο σχεδόν τετράγωνης κάτοψης, με εσωτερικές διαστάσεις 3,50μ. x 3,55μ., το οποίο ορίζεται στα νότια και ανατολικά από τοίχους. Στις υπόλοιπες πλευρές (βόρεια και δυτική) δεν κατέστη δυνατή η αποκάλυψη των τοίχων του δωματίου, λόγω της περιορισμένης έκτασης του ανασκαφικού σκάμματος και της ύπαρξης του οδοστρώματος δημοτικής οδού.

Στο εσωτερικό του δωματίου ερευνήθηκε ψηφιδωτό δάπεδο κατασκευασμένο από φυσικά βότσαλα, μικρού μεγέθους και λευκού χρώματος, το οποίο σώζει ένα κεντρικό μετάλλιο, διαμέτρου 1,13μ., με παράσταση Σατύρων. Απεικονίζονται δυο ανδρικές μορφές με ζωόμορφα χαρακτηριστικά (ουρά, κέρατα, μυτερά αυτιά). Ο ένας είναι νεαρής ηλικίας και παίζει διπλό αυλό, ενώ ο άλλος είναι γενειοφόρος, μεγαλύτερης ηλικίας, και πιθανότατα χορεύει στους ρυθμούς της μουσικής. Για την απόδοση των χαρακτηριστικών του προσώπου ή λεπτομερειών του σώματος έχουν χρησιμοποιηθεί βότσαλα διαφόρων χρωμάτων (λευκό, μαύρο, κόκκινο, κίτρινο) με χαρακτηριστικότερη την απόδοση των μαλλιών με  βότσαλα κίτρινου χρώματος, που προσδίδουν ρεαλισμό και ζωντάνια στις μορφές της παράστασης.

Κατά μήκος της βόρειας, ανατολικής και δυτικής πλευράς του δωματίου, αποκαλύφθηκε ένα υπερυψωμένο δάπεδο από κονίαμα, πλάτους 0,935μ. και ύψους 2–3 περίπου εκατοστών, κατασκευή που χρησίμευε για την τοποθέτηση κλινών ή ανακλίντρων, στοιχείο το οποίο βρίσκεται συχνά σε κατοικίες της ίδιας περιόδου στην Ερέτρια (Δυτική Συνοικία, Οικία Μωσαϊκών) και οδηγεί στην ταύτιση του χώρου με ανδρώνα, όπου τελούνταν συνεστιάσεις και συμπόσια. Μάλιστα, η παράσταση των Σατύρων που βρίσκονται σε εύθυμη διάθεση, διασκεδάζοντας υπό τους ήχους της μουσικής, συνδέεται και νοηματικά με τη χρήση του χώρου, ο οποίος προοριζόταν για τις γιορτές που λάμβαναν χώρα στην οικία.

Μετά την εγκατάλειψή του, στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες (5ος-6ος αιώνας μ.Χ.), ο χώρος χρησιμοποιήθηκε ως νεκροταφείο, όπως συνάγεται από τον εντοπισμό πέντε (5) τάφων (4 κεραμοσκεπείς και 1 απλός λάκκος), οι οποίοι είχαν διανοιχθεί μέσα την επίχωση του δωματίου και σε κάποιες περιπτώσεις είχαν παρεισφρήσει και διαταράξει δάπεδο, καθώς και ακόμη πέντε (5) τάφων (4 κεραμοσκεπείς και 1 απλός λάκκος) της ίδιας περιόδου στα νότια (εξωτερικά) του δωματίου.

Μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφικής έρευνας  και την πρώτη εκτίμηση των αρχαιολογικών δεδομένων, η οικία και το βοτσαλωτό ψηφιδωτό δάπεδο πιθανότατα χρονολογούνται μετά τα μέσα του 4ο αι. π.Χ., την εποχή που εμφανίζονται οι πολυτελείς ιδιωτικές οικίες στην αρχαία Ερέτρια και ακολουθούν τον γνωστό αρχιτεκτονικό τύπο με την κεντρική περίστυλη αυλή, γύρω από την οποία αναπτύσσονται οι ιδιωτικοί χώροι της οικογένειας και οι δημόσιοι χώροι για τις επίσημες περιστάσεις και την πραγματοποίηση συμποσίων. Παρόμοια βοτσαλωτά δάπεδα από την «Οικία των Μωσαϊκών» έχουν χρονολογηθεί περί το 360-350 π.Χ.

Κατόπιν ομόφωνης γνωμοδότησης του τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Στερεάς Ελλάδας κατά την αρ. 3/26-6-2024 Συνεδρίασή του, αποφασίστηκε η προσωρινή κατάχωση του δαπέδου για λόγους προστασίας και η τροποποίηση της διέλευσης του αγωγού ύδρευσης, ώστε αυτό να μην θίγεται κατ' οιονδήποτε τρόπο και να αναδειχθεί μελλοντικά.

Η ΕΦΑ Ευβοίας, λαμβάνοντας υπόψη την άριστη κατάσταση διατήρησης του βοτσαλωτού ψηφιδωτού δαπέδου και την μοναδικότητα της παράστασης του κεντρικού μεταλλίου, προέβη καταρχάς σε άμεσες εργασίες στερέωσης και καθαρισμού αυτού από Συντηρητές της Υπηρεσίας, ενώ παράλληλα έχει ληφθεί μέριμνα ώστε το νέο αυτό αρχαιολογικό σύνολο να ενταχθεί προς ανάδειξη στη «Μελέτη ενοποίησης των μνημείων του αρχαιολογικού χώρου Ερέτριας», που εκπονήθηκε με χρηματοδότηση του Ε.Π. «Στερεά Ελλάδα 2014-2020» και πρόκειται να εξεταστεί από το ΚΑΣ.       

«Την ανάγκη για ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών του Υπουργείου, με την ανάπτυξη εφαρμογών, όπως το “e – Θυρίδα Ναυτικού”, υπογράμμισε ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Χρήστος Στυλιανίδης κατά τα εγκαίνια, σήμερα, του νέου κτιρίου του Κεντρικού Λιμεναρχείου Χαλκίδας. Όπως είπε, «στόχος του ψηφιακού μετασχηματισμού είναι η απλοποίηση και ψηφιοποίηση των διαδικασιών για την καλύτερη εξυπηρέτηση τόσο των ναυτικών όσο και των πολιτών».

Ο κ. Στυλιανίδης επισήμανε, επίσης, την προσπάθεια αναβάθμισης του εξοπλισμού του Λιμενικού Σώματος με νέα σκάφη και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων χρηματοδότησης. Στάθηκε μάλιστα, ιδιαίτερα, στη σημασία ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού του Λιμενικού Σώματος και στην ανάγκη διαρκούς αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών και υποδομών.

Αναφερόμενος δε στο νέο κτίριο του Κεντρικού Λιμεναρχείου Χαλκίδας, το χαρακτήρισε παράδειγμα για ανάλογα έργα σε όλη τη χώρα και πρόσθεσε ότι «ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πόλης και της περιοχής, τόσο στο φυσικό όσο και στο ανθρώπινο περιβάλλον, θέτοντας ψηλά τον πήχη για το μέλλον».

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία του Γενικού Γραμματέα Ναυτιλίας και Λιμένων Ευάγγελου Κυριαζόπουλου και του Αρχηγού του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής Αντιναυάρχου Λ.Σ. Αλεξανδράκη Γεωργίου. Τον Αγιασμό τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων κ.κ. Χρυσόστομος, με τη συμμετοχή και του Θεοφιλέστατου Επισκόπου Σκοπέλου κ.κ. Νικοδήμου.

Ο Υπουργός, ευχαρίστησε τέλος, όλους όσοι συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του νέου κτιρίου, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για περαιτέρω ανάπτυξη της Χαλκίδας και της Εύβοιας γενικότερα.

Στην τελετή εγκαινίων παρέστησαν επίσης, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός, ο Αντιπεριφερειάρχης Ευβοίας Γεώργιος Κελαιδίτης, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Χαλκιδέων Δήμητρα Σακελλαράκη, ο Αντιδήμαρχος Χαλκιδέων Ελευθέριος Λειβαδίτης, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας Πάνος Γεώργιος, ο Πρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος ΟΛΝΕ ΑΕ κ.κ. Σπυρίδων Γεροντίτης και Χαράλαμπος Μανιάτης, ο Γενικός Επιθεωρητής του Λ.Σ. – ΕΛ.ΑΚΤ. Υποναύαρχος Λ.Σ. Δημήτριος Κωσταράκης, εκπρόσωπος της Σχολής Πεζικού, ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ευβοίας Ταξίαρχος Αθανάσιος Γερογιάκομος, ο Διοικητής της 4ης Περιφερειακής Διοίκησης Λ.Σ. – ΕΛ.ΑΚΤ. Αρχιπλοίαρχος Λ.Σ. Γεώργιος Χατζηγεωργίου, καθώς και πλήθος από εκπροσώπους τοπικών φορέων.

Ακολουθεί κατά αντιπαραβολή το κείμενο με όλη την ομιλία του Υπουργού:

«Σεβασμιότατε, Σεβασμιότατoι,

Νομίζω θα υιοθετήσω πλήρως το πρωτόκολλο, όπως το εξέθεσε ο κύριος Λιμενάρχης. Είναι μια σημαντική μέρα σήμερα και για το Λιμενικό Σώμα, για το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής αλλά και για τη Χαλκίδα.

Η εξιστόρηση των γεγονότων για την αποπεράτωση αυτού του εξαιρετικού κτιρίου από τον κύριο Λιμενάρχη, νομίζω ότι μιλά από μόνη της.

Και είναι ειλικρινά μεγάλη μου χαρά που παρευρίσκομαι εδώ, ως Υπουργός Ναυτιλίας, για να εγκαινιάσουμε, όπως μου λένε, το πιο ωραίο κτίριο Λιμεναρχείου στη χώρα.

Νομίζω ότι μπορείτε να είστε όλοι περήφανοι, γιατί η Χαλκίδα φιλοξενεί ένα τέτοιο κτίριο, το οποίο θα είναι παράδειγμα και μοντέλο για οποιοδήποτε άλλο ανάλογο κτίριο γίνει στη χώρα.

Νομίζω μας έχετε δείξει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε. Πιστεύω ότι ανταποκρίνεται και στο φυσικό αλλά και στο ανθρώπινο περιβάλλον της πόλης. Και έχετε ανεβάσει ψηλά τα επίπεδα και τον πήχη. Θα προσπαθήσουμε, εάν μπορούμε, να συνεχίσουμε αυτό το επίπεδο.

Είναι ένα σύγχρονο κτίριο. Έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο. Αποτελεί δείγμα της εξέλιξης της ιστορικής φυσιογνωμίας της περιοχής. Και από ότι με ενημέρωσαν, η κατασκευή του χρονολογείται από το 1800. Μάλιστα, είχε και τις κακές του στιγμές, υπήρξε, όπως μου είπαν, και διοικητήριο της Γκεστάπο. Για να κρατήσουμε τα ιστορικά δεδομένα σωστά, για να είμαστε συνεπείς με την ιστορία.

Η μετεγκατάσταση του Λιμεναρχείου, όπως πολύ σωστά είπε ο Λιμενάρχης, έγινε με τη συνδρομή Κτηματικής Υπηρεσίας Ευβοίας, Οργανισμού Λιμένων Ευβοίας, του Δήμου Χαλκιδέων, Πολεοδομίας, Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Ευχαριστούμε όλους πάρα πολύ για τη συνδρομή τους, αλλά θέλω να αναφερθώ ειδικά στους δωρητές, που με πρωτοβουλία τους, συνέβαλαν τα μέγιστα ως προς το γραφειακό εξοπλισμό του Λιμεναρχείου. Σας ευχαριστούμε θερμά.

Αφού είμαστε στη Χαλκίδα, οφείλουμε να δούμε και την ιστορική της διαδρομή, σε συντομία. Οι Χαλκιδαίοι και οι Ευβοιώτες συγκαταλέγονται στους κυριότερους θαλασσοπόρους, οι οποίοι από τον 12ο έως τον 4ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν τις περισσότερες αποικίες από οποιαδήποτε άλλη ελληνική περιοχή στις ακτές της Μέση Ανατολής, της Αφρικής και κυρίως της κάτω Ιταλίας και της Σικελίας, ανοίγοντας τον δρόμο για να γεννηθεί αυτό που μάθαμε στην ιστορία και μέχρι τώρα λέμε, η Μεγάλη Ελλάδα. Η Χαλκίδα λοιπόν έχει στρατηγική θέση, μακρά ναυτική παράδοση και αξίζει ακριβώς τις καλύτερες υποδομές.

Ελπίζουμε με την ολοκλήρωση αυτού του Λιμεναρχείου να ενισχύσουμε τη θέση της Χαλκίδας και της Εύβοιας γενικότερα, ως έναν από τους πιο σημαντικούς κόμβους του θαλασσίου εμπορίου και τουρισμού.

Έπονται κι άλλα, μπορεί να μην μπορώ να κάνω ανακοινώσεις σήμερα, αλλά υπάρχουν πολλές σκέψεις. Εδώ με τον Αρχηγό και τον Γενικό Γραμματέα νομίζω ότι δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στην περιοχή και σύντομα θα έχουμε και ανακοινώσεις. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη, ευημερία, ασφάλεια και να αναβαθμίσουμε τις υποδομές της περιοχής.

Όμως, ταυτόχρονα σήμερα, επιβραβεύεται η προσπάθεια που έχουμε ξεκινήσει ως Υπουργείο Ναυτιλίας, ως Λιμενικό Σώμα, για να αναβαθμίσουμε τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης μας προς τον πολίτη. Μέσα από ένα ευρύ πρόγραμμα διοικητικού και ψηφιακού μετασχηματισμού του Υπουργείου. Είχαμε όντως μείνει λίγο πίσω στη ψηφιοποίηση και απλοποίηση των λειτουργιών του Υπουργείου. Αυτές τις μέρες, με τη βοήθεια και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχουμε αναπτύξει ένα νέο εργαλείο, την «e – Θυρίδα Ναυτικού», το οποίο θεωρώ ότι είναι μια πολύ καλή αρχή για να ανταποκριθούμε στις μεγάλες προκλήσεις των καιρών.

Βοηθά βέβαια να μπορούν οι ναυτικοί μας, με απλές διαδικασίες, να μην ταλαιπωρούνται και να κάνουν ότι είναι αναγκαίο για να μπορέσουν να αναβαθμίσουν και το δικό τους επαγγελματικό στάτους.

Πιστεύω ότι με αυτή τη μεγάλη προσπάθεια για την ψηφιοποίηση και την απλοποίηση των διαδικασιών, τέτοια κτίρια θα είναι πόλος έλξης, όχι με τη συνηθισμένη έννοια της προσέλευσης του κοινού, αλλά θα έρχεται εδώ το κοινό για πράγματα που δεν μπορούν ακόμη να γίνουν ψηφιακά και θα απολαμβάνει το κτίριο, αλλά για πολύ λιγότερες ώρες.

Δύο λόγια όμως, αφού βρισκόμαστε εδώ, για ένα τέτοιο εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, όπως αυτό του Λιμενικού Σώματος. Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια και εμείς, με τον Αρχηγό, έχουμε συζητήσει πολλές φορές για το εξαιρετικό δυναμικό που διαθέτουμε στη Χαλκίδα, κ. Λιμενάρχα. Έχεις και τα δικά μου συγχαρητήρια. Μπράβο σου.

Μέσα στα πλαίσια των δημοσιονομικών περιορισμών αλλά και αξιοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, επιχειρούμε μια αναβάθμιση του εξοπλισμού του Λιμενικού Σώματος με νέα σκάφη. Δεν είναι εύκολη περίοδος, η παγκόσμια οικονομία και η βιομηχανία σε όλες τις χώρες του κόσμου έχει προβλήματα να παραδώσει γρήγορα, τα ξέρουμε και τα ζούμε, επιμένουμε, πιστεύουμε ότι θα μπορέσουμε στα επόμενα δύο-τρία χρόνια να αναβαθμίσουμε πολύ σε εξοπλισμούς το Λιμενικό Σώμα και είναι ένας από τους μεγάλους στόχους και εμένα και του Αρχηγού.

Ταυτόχρονα, βέβαια, πάντα πρέπει να είναι στόχος ο άνθρωπος, η αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, ο Λιμενικός, το στελεχιακό δυναμικό. Είμαστε υποχρεωμένοι να βρούμε λύσεις για να αναβαθμίσουμε το τι προσφέρουμε στους Λιμενικούς μας. Κάτι που μας χαροποιεί αυτές τις μέρες είναι ότι στις τελευταίες Πανελλήνιες οι άνθρωποι που θα εισέλθουν στο Λιμενικό Σώμα έχουν πάρα πολύ υψηλή βαθμολογία. Αυτό αποδεικνύει ότι κάτι κάνουμε καλά, Αρχηγέ. Για να έρχονται τόσοι πολλοί νέοι με υψηλή βαθμολογία, που μπορούν να πάνε σε άλλες πιο «επώνυμες» σχολές και έρχονται στο Λιμενικό Σώμα. Αυτό καταρχήν είναι ικανοποίηση, αλλά είναι και μεγάλη ευθύνη να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις ενός τέτοιου προσωπικού με πολύ υψηλά προσόντα.

Όπως ξέρετε, ως Λιμενικό Σώμα, έχουμε και τη μεγάλη ευθύνη της προάσπισης των συνόρων. Όχι μόνο των συνόρων της Ελλάδας μας, αλλά των ευρωπαϊκών συνόρων. Πιστεύω ότι το τελευταίο δεκάμηνο πάμε καλά. Έγιναν πολλά στο παρασκήνιο και στο προσκήνιο. Σημασία έχει ότι έχουμε τιθασέψει αυτό που λέμε μεταναστευτικές ροές, έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε και ως χώρα, στο θέμα της μεγάλης πρόκλησης, το ευρωπαϊκό, της μετανάστευσης.

Δεν μπορώ να πω περισσότερα, αλλά για μια ακόμη φορά το Λιμενικό Σώμα, όχι απλώς ανταποκρίνεται, όχι απλώς δίνει ψυχή για την προάσπιση των συνόρων, αλλά για κάποιους κακεντρεχείς, επιμένω και έχοντας την εμπειρία του Ευρωπαίου Επιτρόπου υπεύθυνου για διαχείριση κρίσεων και ανθρωπιστικής βοήθειας, λέω ότι είμαι πολύ περήφανος γιατί το Λιμενικό Σώμα της Ελλάδας, σώζει ζωές. Εκεί που οι διακινητές και άλλοι, απλώς στέλνουν ανθρώπινα θύματα για να έρθουν δήθεν στην Ευρώπη, πιστεύουν κάποιοι, φτάνουν ακόμα και στην Κύπρο, γιατί πιστεύουν ότι η Κύπρος συνδέεται εδαφικά με την Ευρώπη. Για να φανταστείτε τι κλίμα υπάρχει στο επίπεδο των διακινητών.

Τελειώνοντας, θέλω να ευχαριστήσω καταρχήν τον Σεβασμιότατο, τους Σεβασμιότατους γιατί είναι εδώ μαζί μας. Πάντα θέλουμε την Εκκλησία.

Ευχαριστώ πολύ».