Για την αξιοποίηση της Λίμνης του Δύστου που βρίσκεται στο Δήμο Κύμης-Αλιβερίου μίλησε την Παρασκευή 5 Απριλίου στον ΕΥΡΙΠΟ 90fm και στην εκπομπή «τάδε έφη» με τη δημοσιογράφο Έφη Ντίνη, ο Δρ. Περιβάλλοντος και συνεργάτης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σπίρτζη, γνωστός Περιβαλλοντολόγος Βασίλης Λύκος, με καταγωγή από το Αλιβέρι.

Ο κ. Λύκος πραγματικά ανέλυσε με στοιχεία τους τρόπους με τους οποίους μπορεί ο υγροβιότοπος να αξιοποιηθεί. Βαθύς γνώστης της περιοχής και όχι μόνο. Καταθέτει επιχειρηματολογώντας για την αξιοποίηση της Λίμνης του Δύστου με ένα μοναδικό τρόπο που θα αναδείξει μία πιο σύγχρονη μορφή εναλλακτικού τουρισμού που αποτελώντας το μήλον της Έριδος τόσο για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής αλλά και για τους επισκέπτες.

Σε ότι αφορά το Δήμο Κύμης-Αλιβερίου έχετε σκύψει με ιδιαίτερη ευαισθησία πάνω από το θέμα της αξιοποίησης της Λίμνης του Δύστου. Αυτό το θέμα θα ήθελα να συζητήσουμε που αφορά την αξιοποίηση της Λίμνης μέσα από τις προτάσεις και τις δράσεις που έχετε κάνει στην Δ.Ε Δυστίων…

Σας ευχαριστώ και πάλι. Καταρχήν θα ήθελα να κάνω μία παρέμβαση σχετικά με τη χθεσινή μέρα και θα το συνδέσω με τη Λίμνη του Δύστου και θα καταλάβετε γιατί, που ήταν Παγκόσμια Ημέρα Προστασίας των Αδέσποτων Ζώων.

Βέβαια, οι περισσότεροι ασχολήθηκαν με οικόσιτα ζώα τα οποία είναι αδέσποτα. Αδέσποτα. Δηλαδή, μη δεσποζόμενα ζώα είναι όλη η άγρια ζωή. Είναι όλα τα άγρια ζώα. Υπάρχουν αγαθά τα οποία είναι τα λεγόμενα ιδιωτικά αγαθά και τα δημόσια αγαθά που πρέπει να απολαμβάνουν όλες οι γενεές, στα πλαίσια της Διαγενεακής Ισότητας. Η Ημέρα Προστασίας των Αδέσποτων Ζώων είναι και Ημέρα Προστασίας της Άγριας Ζωής. Της Άγριας Ορνιθοπανίδας.

Άγρια Ορνιθοπανίδα η οποία βρίθει στο Δύστο. Έχουμε 180 είδη πτηνών. Έχουμε σπάνιο ζευγάρι, ίσως το μοναδικό του Λευκού Πελαργού. Έχουμε σπάνιο θηλαστικό η Λούτρα –Λούτρα, τη γνωστή μας Βίδρα. Και έχουμε και τον Ήταυρο.

Την περιοχή αυτή τη χρησιμοποιούν τα πουλιά για τροφοληψία, μετανάστευση, φωλεοποίηση. Όπως π.χ οι αερόβιοί κ.λ.π. Όμως θα ήθελα να πω το εξής: Ο Δύστος είναι κομμάτι της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Πέρα από κομμάτι φυσικής κληρονομιάς.

Γιατί; Κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή και υπήρχε εκεί πέρα Οικισμός μέχρι 4^ο αιώνα π. Χ. στο Λόφο Καστρί. Από πίσω, όπως βλέπουμε το Δύστο, υπάρχει ένας Κεραμοειδής λόφος που λέγεται Λόφος Καστρί. Εκεί πέρα κατοικούσαν γιατί γύρω –γύρω υπήρχε Λίμνη. Δηλαδή, ήταν ένα Νησί της Ενδοχώρας της Εύβοιας.

Όλοι οι πολιτισμοί τονίζω, έχουν αναπτυχθεί αρχαίοι πολιτισμοί δίπλα σε υγροτόπους. Πάρτε το Παλάτι του Νέστορα, το Παλάτι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Αθήνα, Σπάρτη. Βλέπουμε δηλαδή ότι ανέκαθεν όλος αυτός ο Αρχαίος Πολιτισμός είχε δημιουργηθεί κοντά στους λεγόμενους υγροτόπους γιατί υπήρχε μεγάλη Βιοποικιλότητα. Και λόγω της Βιοποικιλότητας υπήρχε ευτροφισμός.

Υπήρχε άφθονη τροφή προς εκμετάλλευση άρα και για τις καλλιέργειες. Το θέμα τώρα με το Δύστο είναι ότι δημιουργήθηκε από καταβύσθιση ή αν θέλετε από κατάδυση, εξού και το όνομα Δύστος, λόγω γεωλογικών φαινομένων. Έτσι άρχισε να συγκρατεί νερό.

Αυτό είναι έντονο το φαινόμενο στη Νότια Εύβοια γιατί αν πάτε για παράδειγμα στην παραλία του Αλιβερίου και κολυμπήσετε μετά τα 100 μέτρα από την ακτή θα δείτε ότι εκεί που το βάθος είναι 4-5 μέτρα, ξαφνικά λόγω καταβύθισης φτάνει τα 25-30 μέτρα. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε η λεγόμενη Λίμνη του Δύστου. Η έκτασή της είναι από 500 μέχρι 4500 στρέμματα, αναλόγως και τις βροχοπτώσεις.

Το πρόβλημα ήταν ότι λόγω των αποστραγγιστικών δικτύων και των νερών που τραβούσαν για καλλιέργειες, αυτή τη στιγμή, κατά καιρούς το μεγαλύτερο κομμάτι της ξηραίνεται ενώ έχει μειωθεί κατά πολύ και η βιοποικιλότητα της.

Δηλαδή, αυτή τη στιγμή επικρατούν μόνο καλαμιώνες και έχει χάσει κάποια σημαντικά είδη φυτών που είναι ιδιαίτερα χρήσιμα και κρίσιμα για την Ορνιθοπανίδα.

Δε θα υπάρχει και σχετική κίνηση ζώων από εκεί μετά την κατάσταση που μας περιγράφετε…

Είναι πολύ περιορισμένη, εποχική από κει που κάποτε υπήρχαν και σε μόνιμη βάση. Το πρόβλημα ήταν ότι άρχισαν και τραβάγανε νερά. Από τα ανάντη της περιοχής. Η υδρολογική λεκάνη της περιοχής είναι στα γύρω στα 18.000 στρέμματα. Αυτά τώρα άρχισαν να τα καλλιεργούν. Άρχισαν να τα επιχωματώνουν.

Δηλαδή, η μισή λίμνη έγινε ιδιοκτησίες; Αυτό μας λέτε;

Ακριβώς. Γιατί ξέρετε, τις παλιές εποχές όλες αυτές οι περιοχές, με καλαμιώνες κλπ, ήταν γη με πολύ μικρή αντικειμενική αξία. Δηλαδή, άχρηστη γη. Που πολλές φορές και λόγω των ανθρωπογενών παρεμβάσεων εκεί πέρα δημιουργούσαν στάσιμα νερά. Άρα κουνούπια, ελονοσία κτλ. Οπότε θέλησαν από την αρχή να την αποξηράνουν.

Μάταια όμως. Διότι ή λίμνη και η κάθε λίμνη αν θέλετε έχει μνήμη. Θυμάται από πού πέρναγε το νερό. Θυμάται από πού διέφευγε το νερό. Παρόμοιο φαινόμενο συμβαίνει και με τα πλημμυρικά φαινόμενα που είδαμε πρόσφατα στη Χαλκίδα. Δε φταίει η φύση, ο άνθρωπος φταίει.

Παίρνουν το νερό από τον υγροβιότοπο για να ποτίσουν και τις καλλιέργειες;

Ε, βέβαια. Παλαιότερα είχαμε για παράδειγμα καλλιέργειες σιτηρών. Τώρα έχουμε υδροβόρες καλλιέργειες, ντομάτα, καρπούζι. Δε φταίνε οι αγρότες. Το πρόβλημα είναι ότι οι εκάστοτε αρχές γιατί εγώ εκεί πέρα επισκέπτομαι την περιοχή εδώ και πάρα πολλά χρόνια.

Και πραγματικά είναι πολύ ενδιαφέροντα τα όσα μας λέτε. Πραγματικά είναι πολύ ενδιαφέροντα όμως. Εγώ ακούω πράγματα για πρώτη φορά και γι’ αυτό σας ακούω με τόση προσοχή.

Σας ευχαριστώ ιδιαίτερα… Εγώ εκεί έκανα διαλέξεις, εδώ και 10 χρόνια. Για τη Λίμνη του Δύστου. Για την προστασία αυτού του υγροτόπου. Σας υπενθυμίζω ότι ο υγρότοπος αυτός είναι και στο δίκτυο NATURA 2000, δηλαδή είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Φυσικής Κληρονομιάς για προστασία και διαχείριση. Και είναι μέρος της Παγκόσμιας και της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στα πλαίσια και της UNESCO.

Αντί λοιπόν από τις αρχές να ενημερωθούν οι αγρότες ότι εδώ πέρα έχει ένα χρυσορυχείο. Γι’ αυτό και πλέον στην Περιβαλλοντική Επιστήμη δε μιλάμε για προστασία δασών αλλά για διαχείριση φυσικών πόρων, στη σύγχρονη περιβαλλοντική επιστήμη.

Αντί λοιπόν να ενημερωθούν και να τους πουν ότι αυτό είναι ένα κομμάτι το οποίο αν το προστατέψεις, αν το διαχειριστείς σωστά μπορεί να σου αποφέρει στο το τέλος, τέλος πέρα από την ύπαρξη του, που θα παραδώσεις στα παιδιά του αλώβητα. Θα φέρει και χρήματα.

Χρήματα για παράδειγμα από οικοτουρισμό. Είδατε προχτές έγινε στο Επιμελητήριο Ευβοίας μία πολύ καλή κατά την άποψή μου και χρήσιμη ημερίδα σε σχέση με ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού στην Κύμη και στην Κάρυστο. Γιατί να μην αναπτυχθεί οικοτουρισμός στο Δύστο;

Πάμε να δούμε πώς μπορεί να αξιοποιηθεί η λίμνη του Δύστου και η περιοχή γύρω από αυτή;

Καταρχήν, μέσω της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Μπορεί να προσελκύουν σχολεία απ’ όλη την Ευρώπη να έρχονται και να βλέπουνε τη Λίμνη του Δύστου. Και να μιλάνε για τα διάφορα είδη άγριας ζωής που υπάρχει εκεί για τους διαφορετικού είδους οικοτύπων αλλά και τους οικότυπους ειδών.

Αυτό το αναφέρω λίγο κάπως πιο επιστημονικοφανές γιατί είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας τόπος για να ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000. Οικότυποι ειδών, δηλαδή βλάστηση που υποστηρίζουν άγρια ζωή. Ή όταν έχεις και είναι σπάνια άγρια ζωή ή όταν έχεις σπάνια ήδη φυτών. Δηλαδη, σπάνιους οικοτύπους.

Πώς μπορεί να αναπτυχθεί. Περιβαλλοντική εκπαίδευση. Οικοτουρισμός αποκλειστικά για τη λίμνη του Δύστου. Να μένουν στις γύρω περιοχές, να τρώνε στις γύρω περιοχές. Να κάνουνε bird watching (παρατήρηση πουλιών) όπου εκεί πέρα με κάποιους οδηγούς, περιβαλλοντολόγους, ορνιθολόγους, να τους εξηγούν τα είδη. Ποιος είναι ο κύκλος ζωής των ειδών αυτών που φωλεοποιούν, ποιο είναι το υδρολογικό ισοζύγιο. Ο κύκλος του νερού. Ένα διαφορετικό είδος τουρισμού. Το οποίο όπως ξέρετε οι σύγχρονες τάσεις μιλάνε για διαφορετικά είδη τουρισμού. Έχουμε φύγει πια από την εποχή δεκαετίας του ’60.

Ξέρετε τι μου φέρνετε στο μυαλό μου κ. Λύκο; Πόσα πράγματα μπορείς να δώσεις σε έναν τόπο και πως μπορείς να τον αναδείξεις όταν έχεις ικανότητα, δυνατότητα μα πάνω από όλα θέληση. Πως μπορείς να αλλάξεις όλη αυτή την ωραία εικόνα που μας μεταφέρετε τώρα για το Δύστο. Και γιατί τόσα χρόνια να μένει έτσι η περιοχή εκεί; Δεν είναι κρίμα;

Κρίμα είναι λέει; Κρίμα είναι; Εγώ κατάγομαι από το Αλιβέρι και την περιοχή αυτή την επισκεπτόμουν από παιδάκι. Και πραγματικά είναι να πονάει η ψυχή σου να βλέπεις τέτοια ιδιαίτερα μέρη τα οποία είναι παραμελημένα. Αλλά πάνω από όλα χρειάζεται γνώση. Η γνώση είναι δύναμη. Για να μπορέσει η γνώση να σου δώσει αποτελέσματα θα πρέπει να έχεις και τη βούληση για να το κάνεις.

Και όταν ακόμα δεν έχεις τη γνώση αναζητάς ανθρώπους. Σίγουρα εσείς θα έχετε χτυπήσει τις πόρτες των αρμοδίων για να καταθέσετε τις προτάσεις σας , όλα αυτά που μας αναφέρετε. Έτσι δεν είναι;

Για πρώτη φορά ιδρύθηκε και εδώ θα πρέπει να πούμε τα συγχαρητήρια στον κ. Φάμελο, τον αναπλ. υπουργό Περιβάλλοντος, καθώς πρώτη φορά ιδρύεται φορέας διαχείρισης της Εύβοιας. Δεν υπήρχε μέχρι τώρα. Δηλαδή, των φυσικών οικοσυστημάτων, των σπάνιων οικοσυστημάτων για την προστασία της Εύβοιας.

Έχω έρθει σε επαφή με τον Πρόεδρο, έχω κάνει κάποιες συζητήσεις αλλά το θέμα είναι να πάρω την κατάσταση στα χέρια τους οι τοπικές αρχές. Οι συλλογικότητες που ζουν στην περιοχή. Καθώς και διάφορες άλλες αρχές.

Γιατί δε συστήνετε ένα Σύλλογο εκεί να κάνει την αρχή;

Εγώ πιστεύω ότι μπορεί να γίνει και διαφορετικά. Εγώ δεν πήγα μόνος μου εκεί. Κάποιος με προσκάλεσε. Η Γυμνασιάρχης του Γυμνασίου των Κριεζών, η κα Καραμάνου στα πλαίσια ενός προγράμματος του ERASMUS PLUS, εδώ θέλω να συγχαρώ την ομάδα των φοιτητών. Υπενθυμίζω πως είναι το μοναδικό σχολείο σε όλη την Ελλάδα που μπήκε σε αυτό το πρόγραμμα.

Είχα την τιμή να με προσκαλέσουν προκειμένου να πάω στα παιδιά και να μιλήσω για το τι είναι ο Δύστος. Πως δημιουργήθηκε, γιατί δημιουργήθηκε. Πώς μπορούμε να τον αξιοποιήσουμε. Ξέρετε με τι χαρά το αντιμετώπισαν τα παιδιά αυτό;

Τα παιδιά αυτά θα είναι οι αυριανοί διάκονοι αυτής της όλης ιδέας. Και όλα αυτά μένουν γύρω γύρω. Στα γύρω χωριά. Στα Κριεζά μένουν στο Δύστο, μένουν στο Νεοχώρι. Αυτοί λοιπόν πρέπει να ενεργοποιηθούν. Πιστεύω επίσης πως πρέπει να ενεργοποιηθεί και ο Εμπορικός Σύλλογος της ευρύτερης περιοχής. Για το λόγο που σας είπα προηγουμένως.

Θα περίμενε κανείς γι’ αυτό το θέμα να έχει ευαισθητοποιηθεί ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Τουρισμού, να έχει έρθει σε επαφή και με την Περιφέρεια και να το έχετε πάει λίγο παρακάτω. Συλλογικά θα υπήρχαν και αποτελέσματα. Υπάρχουν άνθρωποι ικανοί. Αγαπούν τον τόπο και έρχονται με συγκροτημένες και υλοποιήσιμες προτάσεις….Αυτό επιβάλει η Αυτοδιοίκηση αν θες να προσφέρεις. Και γι’ αυτό θα πω για άλλη μια φορά ότι είναι μεγάλη μου τιμή που μας είπατε όλα αυτά σήμερα εδώ. Που ίσως κάποιοι τα ακούν για πρώτη φορά, όπως εγώ αυτά που είπατε για το Δύστο.

Σας ευχαριστώ ιδιαίτερα. Με τιμούν τα λόγια σας. Θέλω να πω ότι η Εύβοια έχει 776 χλμ ακτογραμμή. Έχει χιλιάδες στρέμματα παρθένου δάσους. Έχει Παλιρροιακό Φαινόμενο, έχει ιαματικές πηγές, έχει Μονές, έχει Πύργους, έχει Κάστρα. Έχει μνημεία, Αρχαιολογικούς Χώρους, Δρακόσπιτα.

Ξέρετε πόσα υπάρχουν στον Δήμο Κύμης-Αλιβερίου και στη Κάρυστο;

Βέβαια και ξέρω. Η Εύβοια και μπορεί και πρέπει να γίνει ένα πράσινο νησί. Δηλαδή, να έρχεται ο άλλος για ενναλακτικό τουρισμό. Να έρχεται για μια διαφορετικότητα που μπορείς να προσφέρεις.

Πιστεύω ότι είναι και δίκαιο και πρέπει να γίνει πράξη. Και να φύγουμε από το τραγούδι που έλεγε: «Λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ΄ αγόρι μου…»

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΡ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΛΥΚΟΥ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΕΦΗ ΝΤΙΝΗ

Όλοι μαζί μπορούμε…Κάπως έτσι έχουν τα πράγματα και στο θέμα που αφορά την ανάπλαση της παραλίας της Νέας Αρτάκης. Αγαστή συνεργασία, Δήμου-ΟΛΝΕ-Περιφέρειας για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Συνοδοιπόροι σε αυτή την εξέλιξη και οι επαγγελματίες της περιοχής. Καθώς αλλαζει αρδην προς το καλύτερο η εικόνα της παραλίας και αναβαθμίζεται η γύρω περιοχή.

Ο Αντιδήμαρχος Δ.Ε Ν. Αρτάκης Νίκος Γεωργαλάς χαρακτήρισε το έργο, έργο πνοής για την Αρτάκη. «Ξεκινά μετά από 14 χρόνια την επόμενη εβδομάδα η ανάπλαση της παραλίας μας. Μεγάλο έργο ανάπτυξης της πόλης μας που θα την κάνει πόλο έλξης επισκεπτών. Αυτό το έργο σε συνδυασμό με όλα τα υπόλοιπα ώριμα έργα από άδειες και μ’ εξασφαλισμένη την χρηματοδότηση θα κάνουν την πόλη μας μοναδική. Ευχαριστώ από καρδιάς την Περιφέρεια, τον Δήμο μας και τον ΟΛΝΕ για αυτή την σοβαρή εξέλιξη που για 14 χρόνια ήταν εγκαταλελειμμένη» δήλωσε ο κ. Γεωργαλάς μετά την συνάντηση σήμερα το πρωί με τους φορείς για το έργο.