Του Γιώργου Γάτου

Μικρότερες συντάξεις έως και 100 ευρώ θα λαμβάνουν όσοι εργαζόμενοι είχαν μεγάλες μειώσεις αποδοχών την τελευταία πενταετία και «βγαίνουν» στη σύνταξη ακόμη και με 35 έτη ασφάλισης.

Οι «κρυφές» μειώσεις προκύπτουν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων (χορήγηση τμήματος βασικής και αναλογικής σύνταξης, με βάση το ν. 3863/10, για τον χρόνο ασφάλισης από την 1/1/2011 και μετά) και τις μεγάλες ανατροπές που έχουν γίνει, τα τελευταία χρόνια της κρίσης, στις εργασιακές σχέσεις με τις αναγκαστικές μειώσεις των μισθών και την επικράτηση των «ευέλικτων» συμβάσεων μερικής και «εκ περιτροπής» απασχόλησης.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που δίνει στην «Ημερησία» ο δικηγόρος και εκδότης του περιοδικού «Νομοθεσία ΙΚΑ» Δ. Μπούρλος, οι μειώσεις κυμαίνονται από 3% έως και 9%, ανάλογα με το ύψος των «νέων» αποδοχών της... τελευταίας πενταετίας και τα συνολικά έτη ασφάλισης.

Εργαζόμενος για 35 έτη που είχε μέσο μισθό 1.800 ευρώ έως το 2010 και τα τελευταία πέντε έτη νέο μισθό 1.400 ευρώ, εφόσον συνταξιοδοτηθεί θα λάβει σύνταξη 1.173 ευρώ, αντί των 1.212 ευρώ που θα ελάμβανε με το προηγούμενο καθεστώς (καλύτερη πενταετία της τελευταίας δεκαετίας), δηλαδή 39 ευρώ λιγότερα τον μήνα και σε ποσοστό -3,22%. Αν ο ίδιος εργαζόμενος, τα τελευταία πέντε έτη, εργάστηκε με μισθό 700 ευρώ, η σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.126,85 ευρώ, δηλαδή -85,15 ευρώ λιγότερα (ποσοστό -7%). Αν, τέλος, υποχρεώθηκε να εργαστεί με μερική απασχόληση και μισθό 412 ευρώ, θα λάβει σύνταξη 1.107 ευρώ ή 104 ευρώ λιγότερα (-8,5%) σε σχέση με τη σύνταξη που θα είχε με βάση το προηγούμενο καθεστώς.

Εργαζόμενος για 35 έτη με συντάξιμο μισθό 1.400 ευρώ για τα πρώτα 30 έτη (έως το 2010) και 412 ευρώ, λόγω μερικής απασχόλησης, από το 2011 έως τα τέλη του 2015, θα λάβει σύνταξη 890 ευρώ αντί 955,50 με το προηγούμενο τρόπο υπολογισμού, δηλαδή 65,5 ευρώ λιγότερα το μήνα (-7%). Εργαζόμενος που συνταξιοδοτείται με 25ετία με αντίστοιχες αποδοχές στα ίδια χρονικά διαστήματα, με το προηγούμενο τρόπο υπολογισμού θα ελάμβανε σύνταξη 614,25 ευρώ ενώ με το νέο θα λάβει 570 ευρώ, 43,25 ευρώ λιγότερα (σε ποσοστό -7%).

«Κλειδί» το ποσοστό αναπλήρωσης
«Κλειδί» για τη διαμόρφωση του ύψους των συντάξεων θα είναι, πάντως, το νέο ποσοστό αναπλήρωσης του μισθού που αναμένεται να καθορίσει εντός του Νοεμβρίου η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Ασφαλιστικού με βάση τις αναλογιστικές μελέτες για τη βιωσιμότητα του νέου συστήματος. Τα ποσά των νέων συντάξεων θα είναι ακόμη χαμηλότερα σε σχέση με τα παραπάνω ενδεικτικά παραδείγματα εφόσον, όπως όλα δείχνουν, οριστεί νέο ενιαίο ποσοστό αναπλήρωσης πολύ πιο κάτω από το 70% - 80% για την κύρια σύνταξη που προβλέπεται για τα χρόνια ασφάλισης τα οποία έχουν διανυθεί έως το 2010 σύμφωνα με τις διατηρούμενες (προς το παρόν) καταστατικές διατάξεις των Ταμείων.

Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης εκτιμούν ότι, εφόσον διατηρηθεί η αυτοτέλεια της επικουρικής ασφάλισης -και η πρόβλεψη για τη συμπλήρωση του εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων από τις επικουρικές συντάξεις- το ποσοστό αναπλήρωσης από την εθνική και την αναλογική κύρια σύνταξη μπορεί να μην υπερβαίνει ούτε το... 50%.

Απλοποίηση
Δεδομένη είναι η απόφαση για την απλοποίηση τόσο του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων όσο και των εισφορών επί των αποδοχών με το νέο σύστημα. Ο υπουργός Γ. Κατρούγκαλος έχει «υιοθετήσει» και εξετάζει τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στο πόρισμα της επιτροπής «σοφών» για το νέο Ασφαλιστικό, οι οποίες προβλέπουν τη θέσπιση 2 έως 3 κατηγοριών ασφάλισης, αντί των 1.000 διαφορετικών που ισχύουν σήμερα στο ΙΚΑ (ανάλογα με το είδος της επιχείρησης, τους καλυπτόμενους κινδύνους, το είδος της εργασίας, την ιδιότητα - κατηγορία του ασφαλισμένου κ.ά.), την ασφάλιση με τον μήνα (αντί με την... ημέρα) και την εξομοίωση του καθεστώτος ασφάλισης των μερικώς απασχολουμένων με τους πλήρως απασχολούμενους.

imerisia.gr

Στο ίδιο έργο θεατές βρίσκονται ξανά οι Ελληνες σε ότι αφορά τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές καθώς νέα εμπλοκή σημειώθηκε χθες και όλα βρίσκονται στον αέρα. Εκβιασμοί, απειλές, απίστευτες απαιτήσεις ή υπαναχωρήσεις έχουν βγει και πάλι στο προσκήνιο, όπως γινόταν δηλαδή όλα τα τελευταία χρόνια και κάθε φορά που έπρεπε να κλείσει μια συμφωνία.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι χρόνοι πιέζουν αφόρητα και το Σαββατοκύριακό θα γίνει μεγάλη προσπάθεια να γεφυρωθούν οι διαφορές και στο Eurogroup της Δευτέρας να είναι η Ελλάδα στην ατζέντα αλλά και να δοθεί το πράσινο φως για την εκταμίευση της υποδόσης των 2 δις ευρώ. Βεβαίως το βλέμμα όλων είναι στραμμένο στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και στα 10 δις που θα πρέπει να δοθούν σ’ αυτές. Σε περίπτωση ρήξης με τους δανειστές τα πάντα θα έχουν τιναχθεί στον αέρα.

Σήμερα το απόγευμα οι κ. Σταθάκης, Τσακαλώτος και Χουλιαράκης θα έχουν νέα τηλεδιάσκεψη για να κλείσει το θέμα των πλειστηριασμών, ωστόσο ανοικτά παραμένουν πολλά ακόμη μέτωπα. Κυρίως η εξεύρεση ισοδυνάμων για τον ΦΠΑ στην εκπαίδευση αλλά και η ρύθμιση για τις 100 δόσεις που οι δανειστές ζητούν να «ξηλωθεί».

Πληροφορίες της Καθημερινής αναφέρουν ότι το σύνολο των ανοικτών θεμάτων ανέρχεται σε 10-15 δράσεις από τις 49 του πρώτου πακέτου. Ετσι, ενώ είχε εκφραστεί αισιοδοξία για συμφωνία των θεσμών και της ελληνικής πλευράς πριν από το Eurogroup της Δευτέρας, φαίνεται ότι κάτι τέτοιο θα καταστεί δύσκολο, με το σημαντικότερο «αγκάθι» να είναι ο καθορισμός του πλαισίου για τους πλειστηριασμούς. Αυτό που αναμένεται πλέον ως θετικό αποτέλεσμα από το Eurogroup της Δευτέρας είναι να ανακοινωθεί ότι υπάρχει συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και θεσμών για όλα τα ανοιχτά θέματα και ότι επίκειται η σχετική νομοθετική δράση τις επόμενες μέρες.

Ειδικότερα, τα «αγκάθια» που θα πρέπει να κλείσουν έως τη Δευτέρα είναι:

1. Ισοδύναμα για τη μη εφαρμογή του ΦΠΑ 23% στην ιδιωτική εκπαίδευση: Η λύση της επιβολής φόρου στον τζόγο παραμένει το ισχυρότερο σενάριο και στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να αποδώσει περί τα 330 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα ισοδύναμα μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται και η φορολόγηση των τυχερών παιγνίων, έχουν αποσταλεί στους θεσμούς. Πάντως, για το θέμα θα υπάρξει νέα επαφή μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και εκπροσώπων του ΟΠΑΠ τη Δευτέρα, καθώς από τον Οργανισμό αντιδρούν έντονα στο ενδεχόμενο της φορολόγησης των τυχερών παιγνίων. Επίσης, το θέμα έχει και νομικά προβλήματα που θα πρέπει να επιλυθούν.

2. Πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας: Η κυβέρνηση επιμένει σε μία θέση που αποκλίνει αρκετά από αυτό που αναμένουν οι θεσμοί. Συγκεκριμένα, η ελληνική πλευρά τονίζει ότι η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας, αξίας 200.000 ευρώ, για ένα άτομο πρέπει να προστατεύεται, όπως επίσης πρέπει να προστατεύεται η πρώτη κατοικία, αξίας 250.000 ευρώ, ενός ζευγαριού και προσθέτει 25.000 ευρώ ανά παιδί με ανώτατο όριο υπολογισμού τα 3 παιδιά. Η Αθήνα επίσης δεν θέλει να μειώσει το εισοδηματικό όριο –35.000 ευρώ ετησίως– γιατί υποστηρίζει ότι αν το πράξει, θα πλήξει το μεγαλύτερο φάσμα των μικρομεσαίων νοικοκυριών. Συγχρόνως προσθέτει και την κατηγορία των οφειλετών που έχουν χρέη μέχρι 200.000 ευρώ. Εκτιμάται, πάντως, ότι αν τα κριτήρια είναι τέτοια που οδηγούν στην προστασία περίπου του 50% των ιδιοκτητών κατά μέσο όρο, τότε θα μπορέσει να επιτευχθεί ο «έντιμος συμβιβασμός», δεδομένου ότι το σχέδιο των δανειστών καλύπτει μόλις το 20% των ιδιοκτητών. Επίσης, η κυβέρνηση προτείνει την επανεξέταση του καθεστώτος των πλειστηριασμών ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Δηλαδή οι όροι και τα κριτήρια για το πότε θα γίνονται πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας να αναθεωρηθούν το 2017 ή το 2018 και αυτή η διαδικασία να είναι επαναλαμβανόμενη.

3. Αλλαγές στη ρύθμιση των 100 δόσεων: Οι δανειστές επιμένουν να καταργηθεί η πρόβλεψη ότι οι υπόχρεοι θα βγαίνουν από τη ρύθμιση όταν δεν θα πληρώνουν μία νέα φορολογική τους υποχρέωση εντός 26 ημερών και το χρονικό όριο να πέσει στην 1 ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι και μια ημέρα καθυστέρηση της οφειλής θα φτάνει για να πεταχτούν έξω από τη ρύθμιση οι οφειλέτες. Η κυβέρνηση δεν το δέχεται και αντιπροτείνει να μπορούν όλοι –ανεξαρτήτως αν έχουν ληξιπρόθεσμη ή μη οφειλή– να ενταχθούν στη ρύθμιση των 12 δόσεων. Επίσης, εξετάζεται και το ενδεχόμενο σταδιακής μείωσης του ορίου των 26 ημερών, ανάλογα με την πορεία της οικονομίας.

4. Κατώτατες τιμές φαρμάκων: Οι θεσμοί ζητούν να μην υπάρχει όριο στην κατώτατη τιμή των φαρμάκων που έχουν χάσει την πατέντα τους ή των γενοσήμων. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έχει σύμφωνα με πληροφορίες αντιπροτείνει η μείωση των σημερινών κατώτατων τιμών να γίνει σταδιακά και σε βάθος διετίας.