Βαρδινογιάννης: Επενδύει στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ο βραχίονας της Motor Oil Renewable Energy. Έχει ενισχυθεί με την απόκτηση αδειών που ανήκαν στο παρελθόν στην Quest Αιολική. Το χτίσιμο του «πράσινου» χαρτοφυλακίου και ο στόχος του 1 GW. Όλες οι εξελίξεις στο xristika.gr.
Με γοργά βήματα ενισχύεται το «πράσινο» χαρτοφυλάκιο της Motor Oil Renewable Energy, του βραχίονα του Ομίλου της Motor Oil στον οποίο έχουν περάσει, μεταξύ άλλων, και οι δραστηριότητες στις ΑΠΕ.
Διακηρυγμένος στόχος του Ομίλου είναι η δυναμική ανάπτυξη στις ΑΠΕ μέσω επενδύσεων που αφορούν είτε την απόκτηση λειτουργούντων αιολικών και φωτοβολταικών πάρκων, είτε αδειών καθώς βέβαια και με την αδειοδότηση και κατασκευή νέων, έτσι ώστε μεσοπρόθεσμα το χαρτοφυλάκιο του να φτάσει το 1GW συνολικής ισχύος.
Βαρδινογιάννης: Το «ηχηρό παρών» στην Εύβοια
Στο πλαίσιο αυτό, όπως αποκαλύπτει σήμερα το newmoney, στον έλεγχο της MORE έχουν περάσει, μεταξύ άλλων και 9 άδειες για αιολικά πάρκα στην Εύβοια, συνολικής ισχύος 185,3 MW.
Όπως είναι γνωστό, σε περιοχές της Εύβοιας, λόγω του εξαιρετικού αιολικού δυναμικού, έχουν ολοκληρωθεί, βρίσκονται σε εξέλιξη ή προγραμματίζονται αντίστοιχες επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων από εγχώριους και ξένους ισχυρούς ενεργειακούς ομίλους.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι 9 βεβαιώσεις παραγωγού που «ανανεώθηκαν» από τη ΡΑΕ πριν λίγες ημέρες, αφορούν σε θέσεις των Δημοτικών Ενοτήτων Μαρμαρίου και Στυρέων του Δήμου Καρύστου και για αιολικά πάρκα ισχύος από 8 MW έως 46,2 MW.
Οι άδειες αυτές ανήκουν πλέον στην DMX Αιολική (με διαχειριστές τα στελέχη του Ομίλου Motor Oil, Νικόλαο Κοσμαδάκη και Ζήσιμο Μαντά), ωστόσο έχουν διαγράψει μια πολύχρονη διαδρομή.
Οι περισσότερες εκδόθηκαν την περίοδο 2011 για λογαριασμό της Quest Αιολική (του Ομίλου Quest), στη συνέχεια όμως πέρασαν στον έλεγχο της Viotia Aiolos, εταιρεία που με τη σειρά της ελεγχόταν από την EDF EN Hellas, ενώ το 2018 συμμετείχε και το αμερικανικό fund Fortress (το «παρών» στο Δ.Σ. έδινε τότε και το ελληνικής καταγωγής ανώτατο στέλεχος του Fortress, Dean Dakolias).
Η Viotia Aiolos πέρασε στη συνέχεια στον έλεγχο του Ομίλου Motor Oil (με νυν πρόεδρο του Δ.Σ. τον Βίκτωρα Παπακωνσταντίνου).
Όσον αφορά τις βεβαιώσεις παραγωγού για τα έργα στην Εύβοια, υπεβλήθησαν στη ΡΑΕ, -από τα τέλη του 2020 και τον Ιούνιο του 2021-, αιτήσεις τροποποίησης ως προς τη μεταβολή του τύπου των ανεμογεννητριών, τα όρια των γηπέδων, αλλά και την επωνυμία της κατόχου εταιρείας (από Quest Αιολική σε DMX Αιολική).
Σε κάθε περίπτωση, η MORE είναι πλέον «εξοπλισμένη» με βεβαιώσεις παραγωγού για μεγάλα αιολικά πάρκα (και) στην Εύβοια, για τα οποία βέβαια το πότε θα υλοποιηθούν θα εξαρτηθεί από τον ευρύτερο σχεδιασμό της και τις γενικότερες συνθήκες.
Βαρδινογιάννης: Το χτίσιμο του χαρτοφυλακίου
Η Motor Oil ξεκίνησε το χτίσιμο του χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ, με την απόκτηση από την θυγατρική της Teforto του 85% της Στεφανέρ Ενεργειακή που διαθέτει τρία αιολικά πάρκα συνολικής παραγωγικής δυναμικότητας 9,4 MW.
Στη συνέχεια και μετά τη συγκρότηση του βραχίονα της MORE μέσω της Teforto τον Φεβρουάριο του 2020 απέκτησε το 100% των μετοχών των εταιρειών Radiant Solar Holdings LTD και Greensol Holdings LTD έναντι 13,3 εκατ. ευρώ.
Οι εταιρείες αυτές με έδρα την Κύπρο κατέχουν χαρτοφυλάκιο 12 εν λειτουργία εταιρειών – φωτοβολταϊκών πάρκων στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα συνολικής δυναμικότητας 47 MW, που πριν τη μεταβίβαση ανήκαν στην οικογένεια Παπαπέτρου (Όμιλος Εγνατία).
Οι εταιρείες αυτές συγχωνεύθηκαν με απορρόφηση από την Σέλευκος Ενεργειακή.
Επιπλέον, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2020 μέσω της Teforto αποκτήθηκε το σύνολο των μετοχών των εταιρειών Αιολικό Πάρκο Κέλλας Α.Ε. και Οπούντια Οικολογική Αιολική Α.Ε. που κατέχουν δύο αιολικά πάρκα στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, συνολικής αδειοδοτημένης δυναμικότητας 43 ΜW.
Επίσης, τον Οκτώβριο του 2020 η Teforto συμμετείχε στην ίδρυση της εταιρίας Wired RES A.E. που διαθέτει άδεια λειτουργίας αιολικού πάρκου δυναμικότητας 24 MW στην περιοχή Θεσπιών Βοιωτίας.
Παράλληλα, μέσω της MORE προωθούνται νέα έργα ΑΠΕ, ενώ τον περασμένο μήνα η εταιρεία έκανε την είσοδό της και στο χώρο της αποθήκευσης ενέργειας. Έτσι, σε πρώτη φάση εξασφαλίστηκαν τέσσερις άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση συσσωρευτών αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 170 MW σε περιοχές της Βοιωτίας, της Φωκίδας, της Ηλείας και της Φλώρινας.
Βαρδινογιάννης: Colpo grosso! Η κίνηση που του φέρνει εκατομμύρια
Αβεβαιότητες και δυσκολίες δημιουργεί το ενεργειακό κόστος στην αγορά, εκτιμήσεις για διπλασιασμό του κόστους επιδοτήσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του δύσκολου χειμώνα
Το 2025 θα κυκλοφορούν στην Ελλάδα περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα απ΄ό,τι υβριδικά τόνισε χθες ο γενικός διευθυντής της NRG κ. Αναστάσιος Λωσταράκος παρουσιάζοντας το σχέδιο της εταιρείας για την ανάπτυξη ενός πανελλαδικού δικτύου φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων με την επωνυμία incharge.
Σήμερα από τις πωλήσεις της νέας γενιάς αυτοκινήτων, το 70% είναι υβριδικά και το 5% ηλεκτρικά και ο σημαντικότερος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει δίκτυο φόρτισης. Η θυγατρική της Motor Oil ανακοίνωσε χθες την είσοδό της στον τομέα των ταχυφορτιστών με σημείο εκκίνησης 80 σημεία φόρτισης σε όλη τη χώρα που καθημερινά αυξάνονται με στόχο να φτάσουν τα 1.000 την επόμενη διετία.
Σύμφωνα με στελέχη της, το μέλλον στην Ευρώπη δείχνει την ηλεκτροκίνηση. Τα περίπου 1,5 εκατομμύρια ηλεκτρικά αυτοκίνητα που κυκλοφορούν σήμερα θα αγγίξουν έως το 2025 τα 70 εκατομμύρια.
Στην Ελλάδα, αναμένεται μέχρι το 2030, 1 στα 3 αυτοκίνητα που πωλούνται να είναι ηλεκτρικά, ξεπερνώντας σε αριθμό τα 300.000 οχήματα.
Οι ταχυφορτιστές τoυ δικτύου incharge που παρουσίασε χθες η εταιρεία, είναι εγκατεστημένοι σε στρατηγικά σημεία των κεντρικών αυτοκινητοδρόμων, καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του οδικού δικτύου και είναι ικανοί να φορτίσουν ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο στο 80% της δυναμικότητάς του σε λιγότερο από μισή ώρα.
Στόχος της NRG είναι να εγκαταστήσει σημεία φόρτισης σε πάνω από 100 πρατήρια έως τα τέλη του έτους, αποτελώντας ένα ολοκληρωμένο πάροχο ενέργειας που θα μπορεί να καλύψει κάθε ενεργειακή ανάγκη.
Η εταιρεία θα αναπτύξει το νέο δίκτυο αφενός μέσα από τις υποδομές των πρατηρίων καυσίμων της AVIN και της Shell αφετέρου μέσω εμπορικών συμφωνιών με αλυσίδες και επιχειρήσεις.
Τις επόμενες μέρες πρόκειται να ανακοινωθεί μία μεγάλη συμφωνία. Για την εξυπηρέτηση των χρηστών έχει δημιουργηθεί ειδική εφαρμογή η οποία προσφέρεται μέσω web αλλά και κινητών τηλεφώνων.
Βαρδινογιάννης: Με 50 ευρώ κόστος το ταξίδι από Ξάνθη – Καλαμάτα
Στις προοπτικές της ηλεκτροκίνησης αλλά και στα πλεονεκτήματα αναφέρθηκε χθες και η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτού Πλούτου κ. Αλεξάνδρα Σδούκου. Όπως δήλωσε σήμερα το ταξίδι από την Καλαμάτα στην Ξάνθη κοστίζει με ένα συμβατικό όχημα σε καύσιμα 120 ευρώ. Το ίδιο ταξίδι με ένα νέας τεχνολογίας ηλεκτρικό ΙΧ κοστίζει 50 ευρώ με τις τρέχουσες τιμές. Παράλληλα υπάρχει και το περιβαλλοντικό σκέλος αφού το ένα εκλύει στην ατμόσφαιρα 240 κιλά CO2 και το άλλο 20 κιλά.
Σύμφωνα με την κ. Σδούκου τα κίνητρα των επιδοτήσεων και της φορολόγησης για την αγορά ηλεκτρικού ΙΧ έχουν προσελκύσει 7.500 χρήστες όταν στο τέλος του 2019 ήταν 700. Σε ότι αφορά την φόρτιση ο στόχος είναι να φτάσει τα 1.000 σημεία παρουσιάζοντας υπερδεκαπλασιασμό σε σχέση με το 2019 όπου δεν ξεπερνούσαν τα 80.
Το milestone της διαδρομής σύμφωνα με την Γενική Γραμματέας είναι 1 στα 3 αυτοκίνητα να είναι ηλεκτρικά ως το 2030, στόχος που στο πλαίσιο του ΕΣΕΚ δεν αποκλείεται να αναθεωρηθεί. Σύμφωνα με την κ. Σδούκου πρόσφατα η ΕΕ διπλασίασε τον στόχο της για την ηλεκτροκίνηση, κάνοντας λόγο για 3.500.000 σημεία φόρτισης ως το 2030 και 80 δις. επενδύσεις για όλες τις αναγκαίες υποδομές.
Επόμενος σταθμός για την ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα είναι η δημιουργία ενός επαρκούς και προσβάσιμου δικτύου υποδομών φόρτισης σε όλη την επικράτεια, project για το οποίο θα αξιοποιηθούν πόροι 80 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης με το ρόλο του ιδιωτικού τομέα στον τομέα αυτό να είναι καταλυτικός.
Βαρδινογιάννης: Για την αγορά ενέργειας
Η ασταθής πορεία της αγοράς ενέργειας κρύβει μεγάλη αβεβαιότητα, σύμφωνα με τον κ. Λωσταράκο και οφείλεται εν πολλοίς στις τιμές του φυσικού αερίου.
Όπως είπε, η έκβαση αυτή της μάχης θα κριθεί από την πορεία του Nord Stream 2 και την δυνατότητα της ΕΕ να αποκτήσει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου. Aν δεν βρεθεί λύση σε αυτό το επίπεδο, τότε θα πρέπει να προβληματιζόμαστε, είπε και τόνισε ότι ακόμη και αν η αγορά ισορροπήσει δεν θα είναι όπως πριν την κρίση.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι μπαίνουμε στην πιο δύσκολη περίοδο του χρόνου που η ζήτηση αυξάνεται λόγω του κρύου. Αυτό όπως τόνισε θα γεννήσει και πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης που μπορεί να απορροφήσουν επιπλέον 400 εκ. ευρώ απ’ όσα ανακοινώθηκε μέχρι σήμερα ότι θα δοθούν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ωστόσο ο κ. Λωσταράκος δεν δίστασε να μιλήσει για τις ανθρώπινες δυσκολίες που θα συναντήσουν οι καταναλωτές στην αποπληρωμή των οφειλών.
Το στέλεχος της Motor Oil ερωτηθείς είπε ότι τα περιθώριο της προμήθειας είναι περιορισμένα για εκπτωτική πολιτική και ότι οι δυσκολίες ξεκίνησαν πριν ένα χρόνο με το target model και συνεχίζονται με μεγαλύτερη ένταση.
Για τα προβλήματα ρευστότητας που υπάρχουν στην αγορά ανέφερε ότι είναι υπαρκτά αλλά εκτίμησε ότι για το καλό της οικονομίας και της αγοράς δεν πρέπει να κλείσει κάποια εταιρεία. Η αγορά δήλωσε μπορεί να αντέξει τους τριγμούς και θα βρει τρόπο και λύσεις λέγοντας ότι «τα κανόνια δεν τα θέλουμε».
Ιδιαίτερα μεγάλο χαρακτήρισε το πρόβλημα στην Μέση Τάση λέγοντας ότι έχει ταλαιπωρηθεί πολύ και τόνισε την ανάγκη να υπάρξει ιδιαίτερη στήριξη από την κυβέρνηση.
Όπου υπάρχουν είπε προσωπικές επιχειρήσεις στηρίζονται οι επιχειρήσεις ανέφερε ο κ. Λωσταράκος ωστόσο όλα έχουν κάποιο όριο.
Κρητική άσκησε το στέλεχος της NRG και για τους διαχειριστές με τα εγγυημένα έσοδα, λέγοντας ότι απολαμβάνουν μηδενικό ρίσκο σε αυτή την καταιγίδα καθώς εισπράττουν τα τέλη χρήσης χωρίς αμοιβή από τους προμηθευτές και έχουν την υποχρέωση να τους αποδίδουν χωρίς καθυστερήσεις.
Βαρδινογιάννης: Η κίνηση που όλοι περίμεναν
Σε ριζική αναβάθμιση του νέου βραχίονα MORE προχωρά ο Όμιλος της Motor Oil, καθώς, όπως όλα δείχνουν, αποδίδεται στη συγκεκριμένη θυγατρική στρατηγική προτεραιότητα, ενώ υπάρχουν φιλόδοξα πλάνα για το άμεσο μέλλον.
Τούτο συνάγεται, άλλωστε, από τη μέχρι τώρα σύντομη, αλλά εξαιρετικά δυναμική παρουσία του το τελευταίο διάστημα, καθώς από τον μετασχηματισμό της «Ηλεκτροπαραγωγή Σουσακίου» σε Motor Oil Renewable Energy (MORE) έχουν ήδη κλειστεί μεγάλα deals και φαίνεται ότι έπονται ακόμη μεγαλύτερα…
Προς αυτή την κατεύθυνση της περαιτέρω αναβάθμισης και ισχυροποίησης υπήρξαν -όπως αποκαλύπτει σήμερα το newmoney– ριζικές αλλαγές στη διοίκηση της εταιρείας, αλλά ταυτόχρονα και ιδιαίτερα σημαντική κεφαλαιακή ενίσχυση.
Έτσι, από τις 20 Αυγούστου ανέλαβε τα ηνία νέο δεκαμελές (έναντι του μέχρι τότε πενταμελούς) Διοικητικό Συμβούλιο, με Πρόεδρο τον Γιάννη Βαρδινογιάννη (Αντιπρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου Motor Oil) και μέλη τους Πέτρο Τζαννετάκη (Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου), Γιάννη Κοσμαδάκη (Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου), Βίκτωρα Παπακωνσταντίνου, Μιχαήλ – Ματθαίο Στειακάκη, Γεώργιο Προυσανίδη, Θεοφάνη Βουτσαρά, Νικόλαο Γιαννακάκη, Αναστασία Κασαπάκη και Βασίλειο Βυζηργιαννάκη.
xristika.gr
Το Σωματείο Εργαζομένων του Δήμου Χαλκιδέων με ανακοίνωση του στις 26 Αυγούστου κάνει λόγο για επικίνδυνες εξελίξεις στο πρόβλημα των σκουπιδιών της Χαλκίδας αναφερόμενο κυρίως στην απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για τη μεταφορά από ιδιώτη στα Τρίκαλα από ιδιώτη. Συγκεκριμένα το Σωματείο αναφέρει:
Η Δημοτική Αρχή της Χαλκίδας προσηλωμένη στο στόχο της για ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών του Δήμου, και ας πληρώσει ο Λαός το μάρμαρο, αποφάσισε στην Οικονομική Επιτροπή Αριθ. 412/16-8-2022 (ΑΔΑ: Ψ0Ω7ΩΗΑ-ΤΚΗ) & Αριθ. 413/16-8-2022 (ΑΔΑ: Ψ6Ψ3ΩΗΑ-ΛΚΓ) με την θετική ψήφο μόνο τεσσάρων μελών (Βάκα – Γουρνής – Ρήγος – Πάνος), τη μεταφορά, από ιδιώτη στα Τρίκαλα, των απορριμμάτων και την αποκομιδή και μεταφορά ογκωδών αποβλήτων και φυτομάζας λόγω του κατεπείγοντος.
Σε άλλη περίπτωση θα μπορούσαμε να γελάσουμε με αυτή την «επίκληση του κατεπείγοντος» για κάτι που σέρνεται από το Νοέμβριο του 2019 όπως περιγράφουν τα πρακτικά της Γενικής Συνέλευσης του ΦΟ.Δ.Σ.Α. Στερεάς Ελλάδας (ΑΔΑ: 98ΦΠ4653Σ5-0ΚΦ), όμως οι εξελίξεις τρομάζουν και τους Δημότες που θα επιβαρυνθούν το δυσθεώρητο κόστος και τους Συναδέλφους των Ανταποδοτικών Υπηρεσιών των οποίων το μεροκάματο απειλείται.
Συγκεκριμένα η βόλτα των σκουπιδιών στα Τρίκαλα ή όπου άλλου χρειαστεί!!! όπως αναφέρεται στην 412/2022 Απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου καθιστά σαφές στον καθένα ότι δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για την μεταφορά των σκουπιδιών και παράλληλα φορτώνει με επιπλέον κόστος των 70 Ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων τον προϋπολογισμό του Δήμου δημιουργώντας έτσι πρόβλημα ακόμα και σε αυτή την μισθοδοσία των εργαζομένων στην καθαριότητα… Για να καταλάβει κάνεις το μέγεθος του προβλήματος σύμφωνα με τα στοιχεία της Μελέτης ,και του ευφυούς σχεδίου της Δημοτικής Αρχής, απαιτούνται για την μεταφορά μόνο των σύμμεικτων απορριμμάτων των 140 παραγόμενων τόνων ανά ημέρα σκουπιδιών 9.800 Ευρώ πλέον ΦΠΑ 2.352 Ευρώ δηλαδή 12.152 Ευρώ ανά ημέρα. Άρα για το υπόλοιπο έτος 2022 απαιτούνται περίπου 1.400.000 (ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ευρώ ) !!!!!, και για να μην τρομάξουμε από το ποσό αυτό που προκύπτει, η Δημοτική Αρχή επέλεξε να προβεί σε μια ανάθεσή μόλις 22 ημερών ποσού 265.360 Ευρώ λες και μέσα στις επέμενες 22 ημέρες θα καταφέρει να επιλύσει το πρόβλημα που τρία χρόνια τώρα έκρυβε κάτω από το χαλί...
Τα ανωτέρω ποσά που απαιτούνται προφανώς και θα προκύψουν από μια γενναία αύξηση των Δημοτικών Τελών που στη δύσκολη αυτή οικονομική συγκυρία θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους οικογενειακής προϋπολογισμούς των Δημοτών της Χαλκίδας.
Είχαμε χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου από το Μάρτιο, και εμείς ως Σωματείο και η ΠΟΕ – ΟΤΑ με Δελτίο Τύπου (Αρ. Πρωτ. 166/28-3-2022) που εξέδωσε, περί μεγάλης μπίζνας από τη Δήμαρχο και ανέφερε πως άφησε σκοπίμως την κατάσταση να εκτραχυνθεί, να φτάσει ο κόμπος στο χτένι, με τον Χ.Υ.Τ.Α. της Χαλκίδας να έχει πλέον δυνατότητα λειτουργίας έως τον Ιούλιο.
Επειδή η κ. Βάκα έχει βάλει σαν πήχη να ξεπεράσει ακόμη και τις σφαγιαστικές χρεώσεις του ηλεκτρικού ρεύματος, αλήθεια τί ωραία «ιδιωτικοποίηση προς όφελος του Πολίτη», το Σωματείο και οι Εργαζόμενοι βρισκόμαστε πλέον απέναντι στη Δημοτική Αρχή και θα αντιμετωπίσουμε την επίθεση αυτή με κάθε Νόμιμο μέσο.
Χαλκίδα 26 Αυγούστου 2022
Ο Πρόεδρος Ο Γραμματέας
ΠΑΠΑΡΓΥΡΙΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΚΑΤΣΑΜΑΓΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Ήρεμη και συνάμα δυναμική είναι η επιχειρηματίας, Άννα Κουτσούπη, η οποία έχει διατελέσει δεξί χέρι του πρώην Περιφερειάρχη Στερεάς Κώστα Μπακογιάννη σε θέματα τουρισμού. Η κα Κουτσούπη είναι η γυναίκα που απογείωσε τουριστικά τη Σκύρο. Η συμβολή της στην προβολή του Νησιού και την προώθηση των προϊόντων της όλα αυτά τα χρόνια, και τα τελευταία χρόνια η ενασχόληση της και με το real estate στο Νησί, έφερε ουσιαστικά αποτελέσματα και απογείωσε τη Σκύρο ο οποίος συγκαταλέγεται στους πρώτους προορισμούς επιλογής σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Η Άννα Κουτσούπη, είναι πρόεδρος του Δικτύου ποιότητας Σκύρου. Σωματείο που ιδρυτής του και Πρόεδρος για 10 χρόνια, ήταν ο Γιάννης Ευγενικός.
Στόχος του Σωματείου, ο προσδιορισμός του τουριστικού προϊόντος του νησιού, η προβολή και η ανάδειξη της Σκύρου Πανελλαδικά αλλά και στο εξωτερικό, καθώς και η βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών με εκπαίδευση επαγγελματιών και εργαζομένων. Το Σωματείο πλαισιώθηκε γρήγορα από πολλούς επαγγελματίες του νησιού από διάφορες κατηγορίες επιχειρήσεων (καταλύματα ,εμπορικά, σίτισης ,διασκέδασης) και έχει επιδοθεί σε πλήθος σημαντικών δράσεων για το νησί.
Αγαστή η συνεργασία με την Περιφέρεια, με το Δήμο Σκύρου, τα Επιμελητήρια Στερεάς Ελλάδας με ιδιαίτερη αναφορά σε αυτό της Εύβοιας έχουν συμβάλει ουσιαστικά στο να προωθηθεί το τουριστικό προϊόν της Σκύρου με τη σφραγίδα…της Άννας Κουτσούπη!
Να σημειωθεί, ότι η κα Κουτσούπη συμμετείχε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Επιμελητηρίου Στερεάς Ελλάδας. Στην τοποθέτηση της έγιναν αναφορές για την στήριξη των επιχειρηματιών του Νησιού και όχι μόνο! (Η τοποθέτηση σε νέα ανάρτηση). Το προηγούμενο βράδυ βραβεύτηκε από τα 5 Επιμελητήρια της Στερεάς για την προσφορά της.


Δράσεις και πρωτοβουλίες για την υποστήριξη δομών Υγείας, κοινωνικών ομάδων και της τοπικής Οικονομίας απασχόλησαν την Τακτική Συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Στερεάς Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα, Τετάρτη 07 Σεπτεμβρίου 2022.
Η συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Στερεάς Ελλάδας πραγματοποιήθηκε δια ζώσης στην αίθουσα συνεδριάσεων «Λάμπρου Παπαδήμα» (Αινιάνων 6-8, Λαμία) και ταυτόχρονα με τηλεδιάσκεψη, ενώ μεταδόθηκε ζωντανά από το διαδικτυακό κανάλι της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.
Προ ημερήσιας διάταξης συζητήθηκαν:
Στο πλαίσιο της συνεδρίασης, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία ο απολογισμός των συμμετοχών της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας στις Επιχειρηματικές Εκθέσεις Εσωτερικού και Εξωτερικού (Α’ Εξάμηνο 2022). Τον απολογισμό παρουσίασε ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας & Εξωστρέφειας Βαγγέλης Κούκουζας, ο οποίος τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής:
- Το α΄ εξάμηνο του 2022, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενίσχυσε οικονομικά τη συμμετοχή άνω των 160 επιχειρήσεων σε 14 εκθέσεις εσωτερικού και εξωτερικού. Η επιλογή των εκθέσεων έγινε σε συνεννόηση με τα Επιμελητήρια της Στερεάς Ελλάδας.
- Το 91% των συμμετεχόντων δηλώνουν ικανοποιημένοι από την συμμετοχή τους στην εκθέσεις εσωτερικού/ εξωτερικού.
- Κατά μέσο όρο το ¼ των συναντήσεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια ενός εκθεσιακού γεγονότος καταλήγουν σε σύναψη εμπορικής συμφωνίας.
- Στις εκθέσεις συμμετέχουν πλέον και νέες επιχειρήσεις, πέρα από αυτές που συμμετέχουν συστηματικά.
Εγκρίθηκε επίσης η τροποποίηση του Τεχνικού Προγράμματος Στερεάς Ελλάδας έτους 2022, προκειμένου να ενταχθούν έργα, όπως η «Άρση επικινδυνότητας στον οδικό άξονα προς Φτερόλακα» και η χρηματοδότηση για τη διεξαγωγή του 16ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Docfest 2022».
Μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός δήλωσε: «Στην τακτική συνεδρίαση του Περιφερειακού μας συμβουλίου συζητήσαμε εκτενώς ζητήματα που απασχολούν έντονα τις τοπικές κοινωνίες, όπως η ενεργειακή κρίση, αλλά και η συνεχής ανάγκη ενίσχυσης των δομών Υγείας. Παρεμβαίνουμε συμπληρωματικά και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε με κάθε χρηματοδοτικό εργαλείο, προκειμένου να καλύψουμε τις ανάγκες της κοινωνίας και να στηρίξουμε τις ευπαθείς ομάδες.
»Περισσότερο κερδοφόρες για την τοπική μας οικονομία και κοινωνία είναι οι παρεμβάσεις μας για την προβολή τοπικών επιχειρήσεων και προϊόντων, μέσα από το πλάνο συμμετοχής της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας σε επιχειρηματικές εκθέσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού. Η έγκριση του απολογισμού των δράσεων μας, από την πλειοψηφία των Περιφερειακών Συμβούλων, επιβεβαιώνει την καλή δουλειά που γίνεται και τα πολλαπλά ανταποδοτικά οφέλη για τις επιχειρήσεις της Στερεάς Ελλάδας».
Ακολούθως, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Στερεάς Ελλάδας Σπύρος Νικολάου τόνισε: «Ολοκληρώσαμε μια ιδιαίτερα παραγωγική συνεδρίαση, κατά την οποία συζητήθηκαν διεξοδικά 4 θέματα προ ημερήσιας διάταξης, 8 ερωτήσεις και επερωτήσεις, 1 έκτακτο και τα 7 θέματα της ημερήσιας διάταξης. Πραγματοποιήθηκε επίσης, ο απολογισμός των συμμετοχών της Περιφέρειας σε επιχειρηματικές εκθέσεις, από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη Επιχειρηματικότητας & Εξωστρέφειας Βαγγέλη Κούκουζα και εγκρίθηκε από την πλειοψηφία των συναδέλφων. Η συνεδρίαση διεξήχθη σε ήρεμο κλίμα και όλοι μας αποδείξαμε για άλλη μια φορά, ότι καταφέρνουμε να ξεπερνούμε όσα μας διαφοροποιούν και να λαμβάνουμε εκείνες τις αποφάσεις που προάγουν την ανάπτυξη της Στερεάς Ελλάδας».

Του δημοσιογράφου Κων/νου Σ. Μαργαρίτη
Η καθημερινότητα και η ακρίβεια θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές εξελίξεις. Οι πολίτες νοιώθουν απροστάτευτοι και κάθε επίσκεψη τους σε super market είναι μια τρομακτική εμπειρία. Το κράτος οφείλει να αντιδράσει και να κινητοποιήσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Δεν υπάρχουν περιθώρια για δικαιολογίες, όταν οι τιμές «αλλάζουν» σε σχεδόν καθημερινή βάση, κι η όποια επιδότηση πέφτει στο κενό.
Φρένο στα επενδυτικά τους ανοίγματα και σχέδια έχουν βάλει οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επιλέγοντας άκρως συντηρητική στρατηγική, δεδομένων των εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών και της αβεβαιότητας που έχει δημιουργήσει η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.
Η αναβολή αποδίδεται, κυρίως στην αύξηση των ενεργειακών δαπανών, η οποία για δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις συμπαρασύρει ανοδικά και τις τιμές αγοράς των πρώτων υλών, ενώ χτυπά αρνητικά και στην κατανάλωση από την πλευρά των πελατών. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που επηρεάζει αρνητικά, τόσο τον τζίρο όσο και τα έσοδα των επιχειρήσεων.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σκρέκας έκανε λόγο για προώθηση μέτρων με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης στο 10% το επόμενο διάστημα και με τελικό στόχο τη μείωση στο 30%, μέχρι το 2030 και στη συγκρότηση του ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης της κατανάλωσης.
Η ΕΕ θα προτείνει την επιβολή έκτακτων φόρων στις ενεργειακές εταιρείες, οι οποίες θα κατευθύνουν τα κέρδη σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τα έκτακτα μέτρα στοχεύουν στην ανακούφιση των πολιτών από τους πάρα πολύ υψηλούς λογαριασμούς σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι προτάσεις θα στοχεύουν τόσο στους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων όσο και στις εταιρείες ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα που έχουν αποκομίσει υπέρογκα κέρδη χάρη στις υψηλότερες τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, σύμφωνα με διαρροές ευρωπαίων αξιωματούχων.
Τη μετατόπιση ισχύος προς την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού επεσήμανε ο κ. Πούτιν, στο πλαίσιο ομιλίας του στο Ανατολικό οικονομικό φόρουμ που διεξάγεται στο Βλαδιβοστόκ.
«Οι δυτικές κυρώσεις είναι κοντόφθαλμες και συνιστούν κίνδυνο για ολόκληρο τον κόσμο, ο οποίος στρέφεται όλο και περισσότερο προς την Ασία» επεσήμανε ο Ρώσος πρόεδρος. Όπως είπε ο κ. Πούτιν, η Δύση έχει υπονομεύσει την παγκόσμια οικονομία με μια επιθετική απόπειρα να επιβάλει την κυριαρχία της ανά τον κόσμο, αλλά η περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού βρίσκεται σε άνοδο.
Οι δυτικές χώρες παλεύουν να διατηρήσουν μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων που έχει παρέλθει και η οποία ευνοεί μόνο τις ίδιες. Θέλουν να αναγκάσουν τους πάντες να ζήσουν σύμφωνα με τους «άθλιους κανόνες» τους οποίους οι ίδιες επινόησαν και συστηματικά τους παραβιάζουν, κανόνες που διαρκώς αλλάζουν προς όφελός τους ανάλογα με τις τρέχουσες συνθήκες, τόνισε ο κ. Πούτιν.
Η ρωσική οικονομία ωστόσο αντεπεξέρχεται στην οικονομική και τεχνολογική επιθετικότητα της Δύσης, όπως την χαρακτήρισε ο Ρώσος πρόεδρος, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν πολλές δυσκολίες σε αρκετές βιομηχανίες και περιοχές.
Ανάμεσα στις πληττόμενες βιομηχανίες είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, εκείνες που εξαρτώνται από τις προμήθειες από την Ευρώπη.
Η Ρωσία βλέπει περισσότερες ευκαιρίες για να εισέλθει στις αγορές της Μέσης Ανατολής και του Ιράν, μετά την επιβολή των αυστηρών δυτικών κυρώσεων.
Απαιτείται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο από την ΕΕ για να μπορέσουν τα κράτη-μέλη της να ανταπεξέλθουν στα τεράστια οικονομικά προβλήματα. Είναι η ώρα των αποφάσεων για να λυθούν τα συσσωρευμένα διαρθρωτικά προβλήματα.
Η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις της και να ενισχύσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Να αξιολογηθούν αυστηρά οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης. Υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.
Το δέκα το καλό στα γλυκά της Φαλταϊνας είναι το παραδοσιακό αμυγδαλωτό της Σκύρου που την ανέδειξε νικήτρια πριν από χρόνια στο διαγωνισμό που έγινε από το Επιμελητήριο της Εύβοιας. Στην επιτροπή ο σεφ Λαζάρου, ανέδειξε το αμυγδαλωτο της Φαλταίνας, ως το number one!
Και μάλιστα το είχε συστήσει και για πρωινό μαζί με τον καφέ στα ξενοδοχεία της Σκύρου και της Ευβοιας! Και βέβαια η Φαλταϊνα συνεχίζει να δημιουργεί με το ίδιο μεράκι, πρωτοτυπώντας και στο παγωτό! Στη Φαλταϊνα θα γευτείτε το μοναδικο παγωτό με γεύση καϊμάκι φτιαγμένο από βουβαλίσιο γάλα ενώ δεν θα μπορουσε να μην φιλοτεχνησει και το υπέροχο παγωτο αμυγδαλωτό!
Στο εργαστήριο αλλά και στο ζαχαροπλαστείο στη Χώρα της Σκύρου μπορείτε να γευτείτε τα υπέροχα γλυκά που σας προανέφερα και πολλές ακομα γεύσεις παγωτού αλλα και γλυκά κουταλιου όπως «ανθός λεμονιάς» κ.λ.π. Όσο για το καταϊφι; Δεν περιγράφω άλλο!!
Στη φωτογραφία o γιος της κας Φαλταϊνας, Βασίλης Κυρακόπουλος, ο οποίος κρατα στα χέρια του παγωτο αμυγδαλωτό και παγωτο καϊμάκι! Λαχταριστές γεύσεις για όσους θέλουν πραγματικά να γευτούν κάτι ιδιαίτερο, φτιαγμενο με τα χεράκια του…
Το να φας αστακό στη Σκύρο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το όνομα του Στελιου Βασιλάκου, στα Γυρίσματα! Εδώ και χρόνια, ο αστακός περπατάει στους πάγκους της κουζίνας του, πριν βουτήξει στα νερά της κατσαρόλας! Από τη θάλασσα στο πιάτο σας μαγειρεμένος με τέχνη και σερβιρισμένος με μεράκι να τον απολαύσεις φορώντας την περιβόητη…ποδιά! Όσο για τη γεύση…Μια δοκιμή αρκεί για να σε κάνει θαμώνα!

Και όχι μόνο ο αστακός! Φρέσκια ψάρια, παραδοσιακό λαδοτύρι Σκύρου και άλλα Σκυριανα προϊόντα κοσμούν ,το μενού της ψαροταβέρνας «ο Στέλιος», στη Σκύρο! Όσο για το σέρβις…Στα χέρια του Μανώλη Βασιλάκου, γίνεται ευκολάκι.
Η προσφορά τους στην ανάδειξη των τοπικών προϊόντων, τα βραβευμένα πιάτα από τον σεφ Λαζάρου στο διαγωνισμό του Επιμελητηρίου και όλα τα πιάτα του εστιατορίου, φέρουν την υπογραφή της κυρα Φροσύνης, της καλύτερης μαγείρισσας ever!

Το Περιφερειακό Επιμελητήριο Στερεάς Ελλάδας που συνεδρίασε τον Αύγουστο στη Σκύρο, βράβευσε τους ιδιοκτήτες για την ουσιαστική συμβολή τους στη Σκυριανή γαστρονομία. Και βεβαια το βραβείο παρέλαβε μια δυναμική γυναίκα που στέκει αγέρωχη μέσα στην κουζίνα για ώρες, χρόνια τώρα, προκειμένου να απολαύσουμε τις μοναδικές τους γεύσεις, η αγαπημένη σε ολους, κα Φροσύνη!
Τη βράβευση έκαναν ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Επιμελητηρίου και Πρόεδρος του Επιμελητηρίου της Βοιωτίας Παναγιώτης Αγνιάδης, ο οποίος επισκέφθηκε για πρώτη φορά τη Σκύρο και ομολογουμένως έμεινε κατενθουσιασμένος και απο το σερβις και τα εδεσματα του "Στέλιου" αλλά και με το Νησί και ο Αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου της Εύβοιας, Νίκος Μώρος, τον οποίο δένουν δεσμοί φιλίας χρόνων με την οικογένεια Βασιλάκου στην Σκύρο!
Δυστυχώς, ο covid, δεν επέτρεψε στον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου της Εύβοιας, Γιάννη Γεροντίτη να παραβρεθεί δια ζώσης, στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Επιμελητηρίου στη Σκύρο. Όμως με τη βοήθεια της τεχνολογίας μέσω skype κατάφερε να συνδεθεί και να τοποθετηθεί στο συμβούλιο. Σημαντικά και πολύ ουσιαστικά τα όσα ανέφερε στη συνεδρίαση.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η Σκύρος είναι παράδειγμα μιας άλλης προοπτικής ανάπτυξης για τα νησιά του Αιγαίου. Καθώς η Σκύρος, σε σύγκριση με πολλούς άλλους δημοφιλείς, γνωστούς ή όχι προορισμούς έχει αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα για να ενισχύσει το πρότυπο αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης για πολλούς ελληνικούς και διεθνείς προορισμούς.
«Καλορίζικο και να δουλέψουμε όλοι μαζί, να πιάσει τόπο! Εγκρίθηκε οριστικά - και από τα πρώτα στη χώρα - το νέο ΕΣΠΑ της Περιφέρειάς μας «ΕΠ Στερεά Ελλάδα 2021-2027» με 426 εκατομμύρια ευρώ, υπερδιπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο της περιόδου 2014 – 2020!» δήλωσε ο Περιφερειάρχης Φανης Σπανός ενθουσιασμένος από τις εξελίξεις. Ένα δυνατό χρηματοδοτικό εργαλείο έρχεται να ξεκλειδώσει ακόμα περισσότερα κλειδιά στη διαδρομή που έχει χαράξει αυτή η Περιφερειακή Αρχή Στερεάς Ελλάδας.
Ο Περιφερειάρχης τονίζει επίσης :
«Για το μέγεθος, τα χαρακτηριστικά και την ταχύτητα έγκρισης του προγράμματος ευχαριστώ θερμά την Ευρωπαία Επίτροπο Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων Ελιζα Φερέιρα, τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνι Γεωργιάδη και όλη την πολιτική και υπηρεσιακή ηγεσία του Υπουργείου, αλλά και τις υπηρεσίες μας, τον Προϊστάμενο Κωνσταντίνο Λέμα και τα στελέχη της ΕΥΔΕΠ Στερεάς Ελλάδας.
Όλοι μαζί, ξεκινήσαμε μια παν-Στερεοελλαδίτικη μάχη, από την προηγούμενη θητεία μας με τον Κώστα Μπακογιάννη, που κορυφώθηκε τα τελευταία χρόνια, έως ότου πετύχαμε -οριστικά πλέον- να διακόψουμε μια διαχρονική αδικία στη χρηματοδότηση με την πλήρη στήριξη της ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας, των Δήμων, των Επιμελητηρίων, αλλά και των Βουλευτών μας.
Πετύχαμε πολλά με τα σαφώς λιγότερα κονδύλια του ΠΕΠ 2014-2020, που ολοκληρώνεται. Έχουμε πλέον στη διάθεσή μας υπερδιπλάσιες χρηματοδοτήσεις και κυρίως έχουμε αποδεδειγμένα την εμπειρία και την τεχνογνωσία να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε αναπτυξιακές και κοινωνικές δράσεις, ώστε να διαχυθεί σωστά το νέο πρόγραμμα στην κοινωνία. Και για το νέο μας ΕΣΠΑ, δεν θέλουμε απλώς «απορρόφηση». Θέλουμε… να πιάσει τόπο!»
«Οι παράγοντες αβεβαιότητας απαιτούν σύνεση και περισσότερη προσπάθεια από κυβέρνηση και επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό ο πολιτικός κόσμος καλείται να εξασφαλίζει συνθήκες πολιτικής σταθερότητας για την προώθηση φιλικών προς την ανάπτυξη μεταρρυθμίσεων και πολιτικών».
Αυτό επισημαίνει ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, κ. Ιωάννης Μασούτης, στο υπόμνημα που απέστειλε η ΚΕΕ στους πολιτικούς αρχηγούς των κομμάτων που εκπροσωπούνται στο ελληνικό κοινοβούλιο, ενόψει της 86ης ΔΕΘ.
Ο κ. Μασούτης κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ, που αποτελούν μια χρυσή ευκαιρία για να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο η χώρα μας.
Η Δανειακή Στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας χαρακτηρίζεται από τον πρόεδρο της ΚΕΕ ως το «πλέον σημαντικό εργαλείο», δεδομένου ότι έχει προϋπολογισμό 11,7 δις € (το σύνολο του προϋπολογισμού της σχετικής δράσης ανέρχεται σε 12,7 δις €. Το έργο είναι κατά βάση τα χαμηλότοκα δάνεια με επιδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία δίνονται μέσω των τραπεζών. Τα κεφάλαια αυτά δίνονται με τραπεζικά κριτήρια, συνήθως από κοινού με τραπεζικό δανεισμό και κεφάλαια ιδιώτη, για επενδύσεις που στην πλειοψηφία τους σχετίζονται είτε με την πράσινη είτε με την ψηφιακή μετάβαση.
Παράλληλα, η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων επαναφέρει προς υλοποίηση μια σειρά μεταρρυθμίσεων και μέτρων, οι οποίες θα συμβάλλουν στην ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής οικονομίας.
Aναλυτικά, το υπόμνημα έχει ως εξής:
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΕΕΕ
Προς τον Πρωθυπουργό και τους Αρχηγούς των Κομμάτων
Το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα και δυσμενέστερο
Εδώ και αρκετούς μήνες, ιδιαίτερα μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, βιώνουμε συνθήκες «τέλειας καταιγίδας» στην παγκόσμια οικονομία, με τις χώρες και τις κοινωνίες σε όλη την Ευρώπη να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες μιας πολυεπίπεδης κρίσης: γεωπολιτικής, ενεργειακής και πληθωριστικής. Η Ευρώπη παράλληλα βιώνει τις τραγικές συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Δυστυχώς, σε αντίθεση με την περίοδο της πανδημίας, η Ευρώπη δεν διαθέτει πλέον την ίδια «ασπίδα» νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής.
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για σταδιακή αύξηση των επιτοκίων, μπορεί να έχει στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού, ταυτόχρονα όμως θα αφαιρέσει ρευστότητα από την οικονομία και θα έχει αρνητική επίπτωση στο κόστος δανεισμού τόσο των κρατών, όσο και των τραπεζών, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Όλα δείχνουν ότι η εποχή του φθηνού χρήματος τελειώνει, γεγονός που αναμφίβολα θα έχει επίπτωση στην ανάπτυξη.
Από την άλλη, μετά από μια διετία επεκτατικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, τα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων περιορίζονται. Παρά την απόφαση να διατηρηθεί και φέτος το πάγωμα των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας, υπάρχει πλέον πίεση προς τις χώρες της ευρωζώνης για τη μείωση των ελλειμμάτων και του χρέους.
Η Ελληνική οικονομία δείχνει σημάδια ανθεκτικότητας
Σε αυτό το δυσμενές διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία δείχνει σημάδια ανθεκτικότητας. Η χώρα εξήλθε από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας μετά από 12 δύσκολα χρόνια.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα θα παρουσιάσει ρυθμό ανάπτυξης μεγαλύτερο από το μέσο όρο της Ε.Ε. και της ευρωζώνης τόσο το 2022 όσο και το 2023, με την πρόβλεψη για τη φετινή χρονιά να αγγίζει το 4%.
Οι τουριστικές αφίξεις καταγράφουν ήδη σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2021, ενώ τον Ιούνιο ήταν αυξημένες και σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2019.
Αύξηση 43,1% σημείωσε ο γενικός δείκτης κύκλου εργασιών στη βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς) τον Ιούλιο εφέτος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2021.
Οι εξαγωγές συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία εντός του 2022, φτάνοντας τον περασμένο Μάιο τα 4,8 δισ. ευρώ και τα 20,5 δισ. ευρώ στο α΄ πεντάμηνο, επιδόσεις σημαντικά υψηλότερες από τις αντίστοιχες περσινές.
Η ανεργία τον Ιούνιο του 2022 μειώθηκε περαιτέρω στο 12,1% από 12,5% τον Μάϊο του 2022 και από 15% τον Ιούνιο του 2021.
Οι παράγοντες αβεβαιότητας απαιτούν σύνεση και περισσότερη προσπάθεια από κυβέρνηση και επιχειρήσεις.
Παρά τα θετικά μηνύματα, όμως, παράγοντες αβεβαιότητας μέχρι το τέλος της χρονιάς είναι σημαντικοί, ενώ η κατάσταση στην κοινωνία και στην αγορά παραμένει δύσκολη, εξαιτίας των ανατιμήσεων.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται, από τη μία, να διαχειριστούν τα άμεσα προβλήματα που σχετίζονται με την τρέχουσα συγκυρία, όπως είναι οι δυσβάσταχτες ενεργειακές επιβαρύνσεις, η αύξηση του κόστους λειτουργίας τους και η μείωση των τζίρων στην αγορά, ενώ ακόμη προσπαθούν να καλύψουν τις απώλειες και τις υποχρεώσεις που συσσωρεύθηκαν στη διάρκεια της πανδημίας.
Ταυτόχρονα, χρειάζεται να σχεδιάσουν την επόμενη μέρα: να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον, όπου ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η καινοτομία, οι νέες τεχνολογίες και η μετάβαση σε «πράσινα» μοντέλα λειτουργίας και η εξωστρέφεια αναδεικνύονται σε προϋποθέσεις, όχι μόνο για την ανάπτυξη, αλλά και για την ίδια την επιβίωσή τους.
Σε αυτή την προσπάθεια, χρειάζονται κάθε δυνατή στήριξη. Οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις της κυβέρνησης, δημιούργησαν ένα σημαντικό δίχτυ προστασίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενάντια στις ανατιμήσεις. Σαφώς δεν είναι αρκετές για να απορροφήσουν το σύνολο των επιπτώσεων μιας παγκόσμιας κρίσης. Είναι, όμως, απαραίτητες και θα πρέπει να συνεχιστούν, με στοχευμένο τρόπο και σε συνάρτηση με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας. Η χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης πρέπει να προέρχεται από την αύξηση των εσόδων της ελληνικής οικονομίας και όχι από νέο δανεισμό, που θα επιβαρύνει τους ίδιους τους πολίτες και – κυρίως – τη νέα γενιά.
Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ είναι μια χρυσή ευκαιρία για να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο η χώρα μας.
Η συνέχιση και η επιτάχυνση των δράσεων που ενισχύουν την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ είναι μια σπουδαία ευκαιρία για τη χώρα, να επιτύχει αυτό το στόχο. Μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί, με την επανάληψη λαθών και αστοχιών του παρελθόντος.
Κρίσιμες για τις επιχειρήσεις είναι μεταξύ άλλων οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας:
Ισχυρά κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις (πράσινος, ψηφιακός μετασχηματισμός, καινοτομία, εξωστρέφεια).
Ψηφιακός μετασχηματισμός ΜμΕ.
Συμπράξεις Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα σε νέα μεγάλα έργα υποδομών (αρδευτικά, σιδηρόδρομοι).
Επενδύσεις στους τομείς του πολιτισμού, του τουρισμού και της αγροδιατροφής ως κινητήριου μοχλούς ανάπτυξης.
Μεγάλες επενδύσεις στην κατάρτιση και επανακατάρτιση του εργατικού δυναμικού με έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες.
Μετάβαση στην τεχνολογία 5G και διευκόλυνση της ανάπτυξης καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών.
Προώθηση της μετάβασης σε γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις.
Μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας (εκσυγχρονισμός και απλοποίηση)
Μεταρρυθμίσεις για την απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τη διευκόλυνση του επιχειρείν και την υποστήριξη των επενδύσεων.
Απλοποίηση διαδικασιών αδειοδότησης για ΑΠΕ.
Υλοποίηση της μεταρρύθμισης του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού.
Το πλέον σημαντικό όμως είναι η Δανειακή Στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που έχει προϋπολογισμό 11,7 δις. € (το σύνολο του προϋπολογισμού της σχετικής δράσης ανέρχεται σε 12,7 δις.€. Το έργο είναι κατά βάση τα χαμηλότοκα δάνεια με επιδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία δίνονται μέσω των τραπεζών. Τα κεφάλαια αυτά δίνονται με τραπεζικά κριτήρια, συνήθως από κοινού με τραπεζικό δανεισμό και κεφάλαια ιδιώτη, για επενδύσεις που στην πλειοψηφία τους σχετίζονται είτε με την πράσινη είτε με την ψηφιακή μετάβαση.
Οι δυνατότητες υπάρχουν που θα επιτρέψουν στις ελληνικές επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, όχι μόνο να επιβιώσουν οριακά, αλλά να κοιτάξουν μπροστά.
Όμως αυτό, πέρα από ενισχύσεις, προϋποθέτει πάνω από όλα ένα περιβάλλον σταθερό, αξιόπιστο, με διαφάνεια και ξεκάθαρους κανόνες, με αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών, με διευρυμένη πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης, με προϋποθέσεις ανταγωνιστικότητας.
Προϋποθέτει την ενδυνάμωση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 99,9% του συνόλου των ελληνικών επιχειρήσεων – προκειμένου να μπορέσουν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στον παραγωγικό μετασχηματισμό και την ανάπτυξη της οικονομίας.
Προϋποθέτει συνθήκες πολιτικής σταθερότητας και ομαλότητας, προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και να μπορέσουν να σχεδιαστούν και να προχωρήσουν νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιμελητηριακή Κοινότητα καταθέτει τις ακόλουθες θέσεις και προτάσεις, για τα θέματα που αφορούν την ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα:
Επιστροφή στη Δημοσιονομική Ισορροπία και στη μείωση του Δημοσίου Χρέους με στόχο την ανάκτηση της επενδυτική βαθμίδας το 2023. Η έξοδος από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας δεν σημαίνει πίσω στην επιστροφή της χαλάρωσης αλλά συνέχεια στις υπεύθυνες και μεταρρυθμιστικές πολιτικές.
Άμεση αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, ειδικά στο σκέλος που αφορά την ευνοϊκή χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.
Απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών των προγραμμάτων. Από την υποβολή της αίτησης, μέχρι την αίτηση και τη χρηματοδότηση. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στα απολύτως απαραίτητα βήματα, να περιοριστούν περιττές γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Απλοποίηση και συντόμευση του περιεχομένου των προκηρύξεων. Όταν έχουμε μια προκήρυξη 50 και πλέον σελίδων, με δυσνόητους τεχνοκρατικούς όρους, είναι σχεδόν αδύνατο για την επιχείρηση να τη διαχειριστεί. Ειδικά, μάλιστα, για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που στη συντριπτική τους πλειονότητα δεν διαθέτουν εξειδικευμένο σε αυτά τα θέματα προσωπικό.
Νέα προσέγγιση στην ενημέρωση των επιχειρήσεων, με αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών μέσων και εργαλείων. Απλές οδηγίες, συμπληρωμένα παραδείγματα κλπ.
Αναβάθμιση του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ), ώστε να είναι πιο εύχρηστο για τις επιχειρήσεις. Χρειάζεται να αποκτήσει μια απλούστερη, πιο φιλική προς το χρήστη αρχιτεκτονική. Και να αποκτήσει επίσης διαλειτουργικότητα, με άλλα πληροφοριακά συστήματα (π.χ. Τaxisnet, «Εργάνη» και ΓΕΜΗ).
Απλοποίηση των διαδικασιών που σχετίζονται με την αδειοδότηση επενδυτικών σχεδίων, π.χ. σε θέματα χωροταξικά κ.ά.
Περαιτέρω μείωση της φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων, αλλά και των φυσικών προσώπων, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας. Επιτάχυνση επιστροφών ΦΠΑ. Καταπολέμηση λαθρεμπορίου και παραεμπορίου που πλήττει την πλειοψηφία των επιχειρήσεων. Κωδικοποίηση και απλούστευση της φορολογικής νομοθεσίας. Ενίσχυση ηλεκτρονικών συναλλαγών. Υπεραπόσβεση σε επενδύσεις πράσινης οικονομίας και ενέργειας.
Συνέχιση των μεταρρυθμίσεων: στη δημόσια διοίκηση με σύνδεση μισθών παραγωγικότητας, αξιολόγηση δομών και προσωπικού, προγράμματα κατάρτισης, νέα σύγχρονα οργανογράμματα, απλούστευση διαδικασιών και ενιαίο και διάφανο πλαίσιο απαιτήσεων από επιχειρήσεις και πολίτες. Περαιτέρω ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Δημοσίου για τις επιχειρήσεις (για τα φορολογικά, τήρηση βιβλίων, κτλ.). Σχέδιο δράσης για την παροχή πελατοκεντρικών ψηφιακών υπηρεσιών, από την πλευρά της Δημόσιας Διοίκησης. Διασύνδεση και διαλειτουργικότητα μητρώων και συστημάτων του Δημοσίου. Σύνδεση της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών του Δημοσίου με την απλούστευση των διαδικασιών και καθορισμό ενιαίων ροών εργασιών. Κεντρικό σύστημα διαχείρισης εγγράφων. Στρατηγική και πολιτικές κυβερνοασφάλειας στο Δημόσιο και επαυξημένες υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας για τις κρίσιμες δημόσιες υποδομές. Αναβάθμιση κεντρικής υποδομής υπολογιστικού νέφους. «Σύζευξις ΙΙ» για αναβαθμισμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες στο Δημόσιο.
Εκσυγχρονισμός και απλοποίηση της εργατικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην πρόβλεψη ποινικών κυρώσεων στο άρθρο 93 ν. 4808/2021, όπως άλλωστε ίσχυε με το άρθρο 332 στον ισχύον Ποινικό Κώδικα 1.1951 το οποίο κακώς καταργήθηκε με το νέο Ποινικό Νόμο (ν. 4619/11.6.2019). Διότι διαφορετικά το δικαίωμα στην εργασία δεν μπορεί να προστατευτεί σε καμία επιχείρηση η οποία αντιμετωπίζει απεργιακές κινητοποιήσεις και οι συνδικαλιστές επιλέγουν να εμποδίσουν με τη βία την είσοδο σε οποιοδήποτε εργαζόμενο το επιθυμεί.
Προσέλκυση νέων επενδύσεων – επιτάχυνση της υλοποίησης των fast track των επενδύσεων που είναι σε εξέλιξη.
Επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών ως το τέλος του 2022, προκειμένου να γίνει εφικτή η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και περισσότερων επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα. Παρατηρητήριο πιστοληπτικής επέκτασης. Επιτάχυνση διαδικασιών αναδιάρθρωσης ιδιωτικού χρέους – δεύτερη ευκαιρία. Δομές ενημέρωσης και στήριξης των επιχειρήσεων για χρηματοδότηση των επενδύσεων τους.
Απλούστευση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και αναβάθμισή του, με όρους ποιότητας, σταθερότητας και ασφάλειας. Ολοκλήρωση των μέτρων απλοποίησης και την εισαγωγή συστημάτων, όπως προβλέπεται στον οδικό χάρτη για τη διευκόλυνση του εμπορίου.
Σχέδιο για την ανανέωση του ελληνικού στόλου επιβατηγών πλοίων σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς. Αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών.
Δημιουργία ενός φορέα διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων, με τη συμμέτοχη εκπροσώπων της ΚΕΕΕ. Διακανονισμός για την πενταετία 2017-2021 (με την ανάλογη έκπτωση), μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης, για την καταβολή ενός λογικού και συνετού τιμήματος προς όφελος του πολιτισμού, των καλλιτεχνών αλλά και των επιχειρήσεων.
Επίσπευση επενδύσεων των πράσινων/ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με στόχο την αυτονομία της χώρας σε ενέργεια και την μείωση του κόστους. Ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας των δικτύων, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο εξωτερικό. Επενδύσεις αποθήκευσης ενέργειας.
Στήριξη των επιχειρήσεων και των ευάλωτων νοικοκυριών, για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Άμεση έναρξη του προγράμματος ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ για επιχειρήσεις.
Λελογισμένα μέτρα για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής (κατώτατος μισθός, τριετίες, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα κ.ά.) στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας αλλά και της διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας της εθνικής οικονομίας.
Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, αλλά και των υποδομών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Πολεοδομικά σχέδια σε όλη την Ελλάδα. Στρατηγικές για αστικές αναπλάσεις. Δημιουργία νέου χωροταξικού σχεδιασμού, για ΑΠΕ, τουρισμό, βιομηχανία και υδατοκαλλιέργειες.
Πρόγραμμα επεξεργασίας και καθαρισμού αστικών λυμάτων περιβαλλοντικά ευαίσθητων οικισμών και εκσυγχρονισμός εγκαταστάσεων σε επιλεγμένες πόλεις. Έργα παροχής και εξοικονόμησης νερού. Σχεδιασμός και επιτάχυνσης έργων αντιπλημμυρικής προστασίας. Αναβάθμιση ύδρευσης αναπτυσσόμενων περιοχών.
Πλαίσιο εγκατάστασης και λειτουργίας φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων, διαχείριση αποβλήτων με νέα νομοθεσία για την υλοποίηση βιώσιμων Χώρων Υγειονομικής Ταφής και Κέντρων Ανακύκλωσης. Σύσταση νέας ρυθμιστικής αρχής για τα ύδατα και τα λύματα.
Μετάβαση στην τεχνολογία 5G και διευκόλυνση της ανάπτυξης καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών. Μετάβαση σε γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις. Μέτρα για γρηγορότερο και φθηνό ίντερνετ. Φθηνότερες υπηρεσίες. Υποδομές δικτύων σε κτίρια. Ασύρματα δίκτυα πέμπτης γενιάς. Ανάπτυξη δικτύου Μικροδορυφόρων για ασφαλείς τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες μαζί με εφαρμογές παρατήρησης γης στους τομείς της χαρτογράφησης, της ναυτιλίας, του αγροτικού τομέα, του χωροταξικού σχεδιασμού και άλλων τομέων της οικονομίας. Υποθαλάσσια καλώδια στα ελληνικά νησιά.
Στοχευμένα μέτρα στήριξης της εργαζόμενης οικογένειας με δημιουργία τουλάχιστον 50.000 νέων θέσεων βρεφονηπιακών σταθμών. Ολοκλήρωση και στελέχωση τουλάχιστον 120 εγκαταστάσεων παιδικής φροντίδας σε επιχειρήσεις. Ισχυρά φορολογικά κίνητρα σε επιχειρήσεις να προσφέρουν αντίστοιχες υπηρεσίες φύλαξης βρεφών και νηπίων στους εργαζόμενους τους.
Ενίσχυση της εξωστρέφειας των Ελληνικών επιχειρήσεων και αποτελεσματικότερη ενεργοποίηση της οικονομικής διπλωματίας. Ψηφιοποίηση δικτύου οικονομικής διπλωματίας και δράσεις κατάρτισης εξαγωγών.
Ενίσχυση όλων των μορφών τουρισμού, π.χ. θρησκευτικός, συνεδριακός κτλ. Ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού του ΕΟΤ συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ψηφιακού τουριστικού χάρτη, ψηφιακού χώρου αποθήκευσης πολιτιστικών αγαθών της Ελλάδας και νέου συστήματος τουριστικών πληροφοριών. Ολοκλήρωση της πλατφόρμας του τουριστικού μητρώου επιχειρήσεων.
Επιτάχυνση της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης, με έμφαση σε δράσεις ψηφιοποίησης. Αναβάθμιση υποδομών απονομής δικαιοσύνης. Ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων του δικαστικού προσωπικού.
Ενίσχυση των υποδομών σε δίκτυα και μεταφορές. Πλήρης υλοποίηση του έργου Έξυπνες Πόλεις
Ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής και της ανταγωνιστικότητας των παραγόμενων προϊόντων. Ψηφιακός μετασχηματισμός αγροδιατροφικού τομέα. Ενίσχυση υδατοκαλλιεργειών. Μεγάλο πρόγραμμα αρδευτικών έργων με σίτα για την ενίσχυση της γεωργικής παραγωγής.
Προώθηση της ποιότητας, της καινοτομίας και της εξωστρέφειας στα πανεπιστήμια. Ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης. Μεταρρύθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Αναβάθμιση επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης – προμήθεια εργαστηριακού εξοπλισμού για ΙΕΚ, ΕΠΑΛ κ.λπ..
Ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζόμενων και των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας, μέσω της αναβάθμισης της ΔΥΠΑ και τη λειτουργία εθνικού συστήματος πιστοποίησης των δεξιοτήτων, που αποκτώνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων κατάρτισης. Σύστημα ποιοτικού ελέγχου ΕΕΚ με στόχο τη βελτίωση του ποιοτικού ελέγχου των μονάδων κατάρτισης της ΔΥΠΑ. Ψηφιοποίηση των εκπαιδευτικών μαθημάτων των επαγγελματικών σχολών μαθητείας της ΔΥΠΑ.
Παρά τις αντιξοότητες του διεθνούς περιβάλλοντος, έχουμε λόγους να αισιοδοξούμε ότι τα πράγματα μπορούν να πάμε καλύτερα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι άνθρωποί τους έχουν αποδείξει ότι στα δύσκολα ξέρουν να αγωνίζονται, να προσαρμόζονται, να γίνονται πιο ανθεκτικές. Είναι οι επιχειρήσεις που κράτησαν όρθια την ελληνική οικονομία τα προηγούμενα χρόνια και οι ίδιες είναι τώρα έτοιμες να πρωταγωνιστήσουν στην ανάκαμψη και την ανάπτυξη της επόμενης δεκαετίας.
Η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει μπροστά με ασφάλεια και σταθερότητα και όχι να επιστρέψει πίσω στις κακές συνήθειες του παρελθόντος
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ